ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਗਿਆਨ: ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਸਹਾਈ

Detailed Coverage

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਈਸਟ ਐਂਗਲੀਆ (UEA) ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨੀਤੀ ਘਾੜਤੇ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਗਲੋਬਲ ਫੂਡ ਸਕਿਉਰਿਟੀ (Global Food Security) ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 39 ਪੀਅਰ-ਰਿਵਿਊਡ (peer-reviewed) ਅਧਿਐਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ (Indigenous) ਦਾ ਭੋਜਨ ਸਬੰਧੀ ਗਿਆਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਥਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਅਜੋਕੀ ਸੰਕਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ (Climate Change), ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਘਾਟਾ (Biodiversity Loss) ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੁਪੋਸ਼ਣ (Malnutrition) ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਹੈ।

ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਡਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ

ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਥਾਈ ਖੇਤੀ (Sustainable Agriculture) ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖਾਮੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੱਕ ਉੱਪਰੋਂ-ਥੱਲੇ (top-down), ਮੈਡੀਕਲਾਈਜ਼ਡ (medicalized) ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਸਥਾਨਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ (biomedical) ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਫੂਡ ਸਿਸਟਮ ਲਿਟਰੇਸੀ (Food Systems Literacy) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭੋਜਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਪਤ ਤੱਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ। ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਾਖਰਤਾ ਉਦੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ Māori ਅਤੇ Pasifika ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੋਬਾਈਲ ਹੈਲਥ ਐਪਸ (mobile health apps) ਜਾਂ K’iche’ Maya ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਖੁਰਾਕ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼—ਉਹ ਬਿਹਤਰ ਸਹਿਭਾਗਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਤੀਜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਗਲੋਬਲ ਫੂਡ ਇਨਸਿਕਿਉਰਿਟੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ

ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 600 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ 2030 ਤੱਕ ਭੋਜਨ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ (food insecurity) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਫੂਡ ਸਿਸਟਮ ਲੋੜੀਂਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਭਿੰਨ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ—ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਆਣਪ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਸਿਹਤ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ—ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਧੇਰੇ ਲਚੀਲੇ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਯਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਪਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨਾ, ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਲਚੀਲਾਪਣ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।