ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਬਲ ਮਿਲਿਆ: ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਾਲ ਆਈ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ

ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ (Migrant Workers) ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ (Agriculture) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੁਣ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਜਰ ਪਈ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਹੁਣ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਢੰਗ-ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਪੈਦਾਵਾਰ

ਮਧੂਬਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਰਗੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਫਸਲ ਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਅਨਾਜ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ (Livestock Farming) ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘੋਘਰਡਿਹਾ ਪ੍ਰਖੰਡ ਸਵਰਾਜਿਆ ਵਿਕਾਸ ਸੰਘ (Ghoghardiha Prakhand Swarajya Vikas Sangh) ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਆਰਥਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਆਮਦਨ

ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਰਿਟੇਲ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਚਲਾ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਾਧੂ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ, ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸਥਾਨਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਸੁਧਾਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੰਕੇਤ

ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨਾਲ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਖਪਤ ਸ਼ਕਤੀ (Consumption Power) ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Investors) ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਘਾੜੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਵਧਦੀ ਪੇਂਡੂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਜ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਸਿੰਚਾਈ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।