Ladakh ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ **₹500 ਕਰੋੜ** ਦੇ 'Mission Organic Development Initiative' ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
Ladakh ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਗੈਨਿਕ (Organic) ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਣ।
ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ₹500 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ 'Mission Organic Development Initiative' ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2020 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ 666 ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਰਗੈਨਿਕ ਹੱਬ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ 207 ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਗੈਨਿਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੌਕੇ
Ladakh ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੌਂ (Barley), ਕਣਕ ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ (Millets) ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਖੇਤੀ ਸਿਰਫ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਰਗੈਨਿਕ ਟੈਗ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਕੀਮਤ' 'ਤੇ ਵੇਚ ਸਕਣਗੇ।
ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਹਿਲ ਹੈ, ਪਰ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀ ਹੁਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਡਲ ਦੂਜੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।