Kashmir ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਕੇਸਰ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। Srinagar ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ **31.2°C** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮਸਾਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
Kashmir ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਮੌਸਮ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 4 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ Srinagar ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 31.2°C ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਸਧਾਰਨ ਹੈ। ਕੇਸਰ ਦੇ ਫੁੱਲ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 15 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਠੰਢੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਖੇਤੀ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਸਰ ਦੇ ਬੀਜਾਂ (Corms) ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੇਠ 5,700 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਕਬਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2019-20 ਤੱਕ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 2,387 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਖ਼ਬਰ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਸੰਗਠਿਤ (Unorganized) ਖੇਤਰ ਹੈ। NSE ਜਾਂ BSE 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ 'Saffron Industries Ltd' ਨਾਮ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਲਿਸਟਡ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਪਰ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਮਸਾਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਐਫ.ਐਮ.ਸੀ.ਜੀ. (FMCG) ਅਤੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਇਨਪੁਟ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਰਾ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ।