NAFED ਵੱਲੋਂ Market Intervention Scheme ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਪਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ **20 ਲੱਖ ਟਨ** ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ (Price Volatility) ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸੇਬ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ NAFED ਦੀ ਇਹ ਸਕੀਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਫਸਲ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੁੱਲ (Price Floor) ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਹਟਣ ਨਾਲ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਸੇਬਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, NAFED ਹਰ ਗਰੇਡ ਦੇ ਸੇਬਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਭਾਅ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਸਿਰਫ ਮੰਗ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ (Quality) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਫਸਲ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੂਸ ਅਤੇ ਜੈਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਭਾਅ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਗਾਹਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ।