ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਬੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਸਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **37%** ਘਟ ਕੇ **17.78 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ** ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਰਨ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ **38%** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅੰਤਰ ਦਾ ਅਸਰ
ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਜਾਈ 28.16 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ 17.78 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਤੇਲ-ਬੀਜ ਹੈ, ਦਾ ਰਕਬਾ 21.03 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 13.10 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਤਾਪਮਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਾਧੂ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਨਪੁਟਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਜ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਰਗੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਕਣਕ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਖੁਰਾਕੀ ਮਹਿੰਗਾਈ (Food Inflation) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਣਕ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਟੀਚਾ 121 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।