ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਖਾਦ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 390 ਲੱਖ ਟਨ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਰਤੇ ਗਏ 361 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ, ਇਸ ਸਮੇਂ 180 ਲੱਖ ਟਨ ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ 147 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
LNG ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਵਧਦਾ ਬੋਝ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਖਾਦ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 75-80% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ 60% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਸਪਾਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਖਰੀਦੀ ਗਈ Liquefied Natural Gas (LNG) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ LNG ਲਗਭਗ $19.5 ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਲੀਅਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਥਰਮਲ ਯੂਨਿਟ (mBtu) 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ $11-12 mBtu ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 70% ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਾਦ ਸਬਸਿਡੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਬਜਟ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਖਾਦ ਸਬਸਿਡੀ ₹1.86 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਜਟ ਅਨੁਮਾਨ ₹1.68 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਖਾਦ ਸਬਸਿਡੀ ਵਿੱਚ ₹19,230 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵਾਧੂ ਪੈਸਿਆਂ ਲਈ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ LNG, ਅਮੋਨੀਆ, ਅਤੇ ਸਲਫਰ ਵਰਗੀਆਂ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੁੱਲ ਅਦਾਇਗੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ
ਗੈਸ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੂਰੀਆ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 30,000 ਤੋਂ 35,000 ਟਨ ਘੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਸੁਧਾਰ ਯਤਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਪਾਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ LNG ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਯੂਰੀਆ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 12,000–15,000 ਟਨ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ 27 ਪਲਾਂਟ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਲਾਂਟ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਤੋਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਨਵੇਂ ਖਾਦ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਲਾਸ਼
ਸਰਕਾਰ ਯੂਰੀਆ ਅਤੇ ਡੀਏਪੀ (DAP) ਆਯਾਤ ਦਾ 20-30% ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਪਣੇ ਖਾਦ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 13.07 ਲੱਖ ਟਨ ਯੂਰੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਮਝੌਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਰਸਿੰਗ ਯਤਨ ਰੂਸ, ਮੋਰੋਕੋ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ।