ਭਾਰਤੀ ਕੋਇਰ ਉਦਯੋਗ (Coir Industry) ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ **FY26** ਵਿੱਚ **₹6,614.40 ਕਰੋੜ** ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਇਰ ਪਿਥ (Coir Pith) ਅਤੇ ਟਫਟਡ ਮੈਟਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੋਝ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤੀ ਕੋਇਰ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ FY26 ਵਿੱਚ ₹6,614.40 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਲੋਬਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕੋਇਰ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ (2/3) ਹਿੱਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਇਰ ਪਿਥ, ਫਾਈਬਰ, ਅਤੇ ਟਫਟਡ ਮੈਟਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੱਚਾਈ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਇਰ ਸੈਕਟਰ ਲਿਸਟਿਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ Micro, Small, and Medium Enterprises (MSMEs) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 21,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਨਿਟਸ ਉਦਯਮ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ। ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਪੇਂਡੂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੂਚਕ (Proxy) ਹੈ।
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮਕਾਜ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ (Debt) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਵਰਕਿੰਗ ਕੈਪੀਟਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਇਸ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਮੰਗ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਅਮਰੀਕਾ, ਚੀਨ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੋਇਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ (Eco-friendly) ਅਤੇ ਬਾਇਓਡੀਗਰੇਡੇਬਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੇ ਕੋਇਰ ਮੈਟਸ ਨੂੰ ਬਗੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਨੇ ਵੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਰਿਟਰਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ! ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚੀਨ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਅਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (Diversification) ਹੀ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗੀ।