NCAER ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 57 ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਉਸਾਰਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ 'ਕਲਾਈਮੇਟ-ਸਮਾਰਟ' ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਗਰਾਊਂਡਵਾਟਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
National Council of Applied Economic Research (NCAER) ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਟੱਡੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ (Climate Change) ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਨਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ 20 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ 57 ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ (Productivity) ਵਿੱਚ 68% ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲਾਭ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੇ।
ਕਲਾਈਮੇਟ ਰਿਜ਼ੀਲੀਐਂਸ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ
ਹੁਣ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਪਾਲਿਸੀਮੇਕਰ ਸਿਰਫ 'ਸਕੀਮ ਕਵਰੇਜ' ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਰਗੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਹੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ 43.9% ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, Sakri Lower Valley ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ।
ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਹੁਣ 'ਕਲਾਈਮੇਟ-ਸਮਾਰਟ' ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਕੁਸ਼ਲਤਾ (Irrigation Efficiency) ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 38% ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 55% ਤੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ਦੇ 17% ਗਰਾਊਂਡਵਾਟਰ ਯੂਨਿਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 'ਓਵਰ-ਐਕਸਪਲੋਇਟਿਡ' ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੈਪ ਮਾਈਕਰੋ-ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰ-ਬੇਸਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹਿਣਗੇ ਜੋ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਚੱਲਣਗੇ। ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੌਨਸੂਨ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਮੀਥੇਨ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਖੇਤੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਵੱਡਾ ਰਿਸਕ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਫਰਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਅਧਾਰਤ ਖੇਤੀ (Tech-driven farming) ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।