ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਨੇ ਨਵਾਂ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਨੇ **₹23,476 ਕਰੋੜ** ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ **5.6%** ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਬਲਕ ਤੋਂ ਕੁਲਨਰੀ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੱਕ
ਭਾਰਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਦਯੋਗ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਲਕ ਸੇਲਜ਼ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਕੁਲਨਰੀ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ' (Culinary Integration) ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਫਰੀਕੀ ਜੌਲੋਫ ਰਾਈਸ ਲਈ ਸੋਨਾ ਮਸੂਰੀ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ UAE ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਪੋਰਟ ਵੌਲਯੂਮ ਵਿੱਚ 64% ਅਤੇ ਵੈਲਯੂ ਵਿੱਚ 65% ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ (Risks)
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ:
- ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਫਰੇਟ: ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਰੇਟ ਅਤੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਧੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਕਲਾਈਮੇਟ ਰਿਸਕ: ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ El Nino) ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, 23-25 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿਖੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ Bharat International Rice Conference (BIRC) 2026 ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਅਗਲੀ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
