ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਰਾਮਦ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਈ 2022 ਤੋਂ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 50 ਲੱਖ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, 25 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਰ ਬਰਾਮਦ ਲਈ ਪਰਮਿਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੱਕ ਵੈਧ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਹਿਤ, ਵੱਡੀ ਕੰਗਲੋਮੇਰੇਟ ITC ਨੇ ਕੰਡਲਾ ਪੋਰਟ ਤੋਂ UAE ਲਈ 22,000 ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਭੇਜੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ $275 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ (FOB) ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਚੰਗੀ ਫਸਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀਮਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਬਣਿਆ ਚੁਣੌਤੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚੈਲੰਜ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਸੀ (Black Sea) ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਕਣਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ $290-$300 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ (CIF) ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਲਗਭਗ $20 ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅੰਤਰ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਮੰਗ
ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਮਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਦਾਂ, ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਯੂ.ਐਸ. ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ (USDA) ਨੇ 2025-26 ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ 844.2 ਮਿਲੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਖਰੀਦਦਾਰ ਸਿਰਫ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜਾਂ (30-45 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ) ਲਈ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ITC ਦਾ ਐਗਰੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ
ITC, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਇਸ ਐਗਰੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮਈ 2026 ਤੱਕ, ITC ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹3.93 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਮੋਡਿਟੀ (Commodity) ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਤੇ ਇਨਪੁਟ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਕਣਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਬਰਾਮਦਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਿਰਫ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਦੀ ਹੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
