WRI India ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼, ਸੋਇਆਬੀਨ ਅਤੇ ਕਸਟਾਰਡ ਐਪਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ **₹4,818 ਕਰੋੜ** ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ: 1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਉਪਜ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ
WRI India ਦੀ ਇਸ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਫਸਲ ਸਿਰਫ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ 'ਤੇ ਹੀ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ:
- ਪਿਆਜ਼ (Onions): ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ ਹਵਾਦਾਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਰਬੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਿਆਜ਼ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਸੋਇਆਬੀਨ (Soybeans): ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਕਸਟਾਰਡ ਐਪਲ: ਖਰਾਬ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਫਲ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ
ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਰਫ ਪੈਸਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਬਰਬਾਦੀ ਨਾਲ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ 1.47 ਲੱਖ ਟਨ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵੀ ضਾਇਆ (waste) ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰਾਹ: ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ
ਮਾਰਕੀਟ ਐਕਸਪਰਟਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਟੋਰੇਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫਾਰਮ-ਟੈਕ (Farm-tech) ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਡਰੇਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।