ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ 4 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ **1,086.31 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ** ਵਿੱਚ ਖਰੀਫ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **1.6%** ਘੱਟ ਹੈ। **13%** ਮਾਨਸੂਨ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਫੂਡ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ (Food Inflation) ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 1,104.01 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘਟ ਕੇ 1,086.31 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਮ ਬਿਜਾਈ ਖੇਤਰ ਦੇ 98% ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਬੇਰੁਖੀ ਨੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਰਿਸਕ
ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਖਰੀਫ ਫਸਲ 'ਝੋਨੇ' (Paddy) ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ 3.7% ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ 421.82 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 1.6% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 117.13 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਪੇਂਡੂ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਪੇਂਡੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ FMCG, ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਡਿਮਾਂਡ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਸਕ੍ਰੀਸ਼ਨਰੀ ਸਪੈਂਡਿੰਗ (Discretionary Spending) ਘਟਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਘਾਟ 13% ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ 'ਅਲ ਨੀਨੋ' (El Niño) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ 'ਰਬੀ' (Rabi) ਫਸਲ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਫਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।