ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕੁੱਲ **1,071.10 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ** 'ਤੇ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ **14%** ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ **1.7%** ਦਾ ਘਾਟਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਖਰੀਫ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 1,090.01 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਜੂਨ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਦਰਮਿਆਨ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਅਨਿਯਮਿਤਤਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਅਸਰ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 14% ਦੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਘਾਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਝੋਨਾ (Paddy) ਅਤੇ ਮੱਕੀ (Maize) ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉੜਦ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਦਾਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਅਸਲੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ 'ਫਸਲੀ ਉਪਜ' (Crop Yield) ਹੈ। ਘੱਟ ਰਕਬੇ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੇਂਡੂ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ FMCG, ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਟੂ-ਵ੍ਹੀਲਰ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਖਾਦ (Fertilizers), ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ (Pesticides) ਅਤੇ ਬੀਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਾਰਕੀਟ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦੇਸ਼ ਆਪਣਾ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।