ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਰਕਬਾ **113.63 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ **112.14 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ** ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। 21 ਅਗਸਤ, 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 113.63 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਮੀਂਹ ਨੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਰੁਝਾਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਉੜਦ (Urad) ਅਤੇ ਤੂਰ (Tur) ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੂੰਗੀ (Moong) ਦੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਜਾਈ ਵਧੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਰਨਾਟਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਿਯਮੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ
ਸਿਰਫ਼ ਰਕਬਾ ਵਧਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਵਧੇਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (India Meteorological Department) ਨੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਬੇਨਿਯਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਟੇਲ ਫੂਡ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ (Retail Food Inflation) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪੈਟਰਨ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।