ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਖਾਦ ਸਬਸਿਡੀ ਬਿੱਲ ₹70,000 ਕਰੋੜ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ, ਕੁੱਲ ₹2.41 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ

ਦਰਾਮਦ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਬਸਿਡੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਨੇ ਦਰਾਮਦ (Import) ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੂਰੀਆ (Urea), ਡਾਈ-ਅਮੋਨੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ (DAP) ਅਤੇ NPK ਕੰਪਲੈਕਸ ਖਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਾਦ ਸਬਸਿਡੀ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹70,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੱਲ ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ₹2.41 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ₹1.71 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ

ਇਹਨਾਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਰੀਫ (Kharif) ਖੇਤੀ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਸਟਾਕ ਕੁੱਲ ਲੋੜ ਦੇ 51% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz), ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਦਰਾਮਦ ਸਰੋਤਾਂ (Import Sources) ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬਦਲਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗਾਂ (Alternative Shipping Routes) ਰਾਹੀਂ 22 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਕਿਓਰਮੈਂਟ ਦੇ ਯਤਨ

ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ (Domestic Production) ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਹ ਲਗਭਗ 80,000 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਖਾਦ ਵਿਭਾਗ (Department of Fertilizers) ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰੋਕਿਓਰਮੈਂਟ (Consortium-based Procurement) ਰਾਹੀਂ DAP ਅਤੇ NPK ਕੰਪਲੈਕਸ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ (Gas Supply) ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।