ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ INS Vikrant 'ਤੇ Rafale Marine ਜੈੱਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ **₹63,000 ਕਰੋੜ** ਦੇ ਉਸ ਰੱਖਿਆ ਸੌਦੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ **2030** ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਫਲੀਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਮੇਨਟੇਨ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ 29 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ INS Vikrant 'ਤੇ Rafale Marine ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲੈਂਡ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਫਲਾਈਟ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਬਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨਾਲ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਨੁਕੂਲਤਾ (Operational Compatibility) ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਸੀ। ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਟਰਾਇਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਲੈਂਡਿੰਗ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੈੱਟ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੇੜੇ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
₹63,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸੌਦੇ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
28 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2025 ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਹੋਏ ਇਸ ਵੱਡੇ ਡਿਫੈਂਸ ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ 26 ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 22 ਸਿੰਗਲ-ਸੀਟ ਅਤੇ 4 ਟਵਿਨ-ਸੀਟ ਟ੍ਰੇਨਰ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਖਰੀਦਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ, ਰਿਪੇਅਰ ਅਤੇ ਓਵਰਹਾਲ' (MRO) ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ।
ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਲਾਜ਼ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤੀ ਏਰੋਸਪੇਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫਿਊਸਲੇਜ, ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਨਿਰਮਾਣ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਏਗਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਲੀਏ (Revenue Streams) ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਦਾ ਟੀਚਾ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਤੀ ਕਮਾਈ ਪੜਾਅਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਅਤੇ ਲੋਕਲ MRO ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਪਡੇਟਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।