DRDO ਨੇ ਸਬਮਰੀਨਾਂ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ 'ਏਅਰ-ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ' (AIP) ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਲਵਰੀ-ਕਲਾਸ ਫਲੀਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ **2027** ਤੱਕ ਇਸਦੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਿਫੈਂਸ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (DRDO) ਨੇ ਹੁਣ ਡੀਜ਼ਲ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਬਮਰੀਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮਰ ਕੱਸ ਲਈ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਸਬਮਰੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਬੇਸਡ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਾਲਾ AIP ਸਿਸਟਮ ਸਬਮਰੀਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਕੰਮ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਗੀਦਾਰ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਐਨਰਜੀ ਮੋਡੀਊਲ ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਾਰਸਨ ਐਂਡ ਟੂਬਰੋ (L&T) ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਹਜ਼ੀਰਾ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਟੈਸਟ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ Mazagon Dock Shipbuilders Limited ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਲਵਰੀ-ਕਲਾਸ ਸਬਮਰੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੋਡੀਊਲ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰੇਗੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਖਾਸ?
ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧੇਗੀ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਲਾਗਤ ਵਧਣ (Cost Overruns) ਵਰਗੇ ਜੋਖਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਹਜ਼ੀਰਾ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪਾਵਰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਮਾਈਲਸਟੋਨਸ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।