ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਡਿਫੈਂਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਨਾਲਿਸਟਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਡਿਫੈਂਸ ਕੈਪੀਟਲ ਖਰਚਾ **₹2.9 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਥਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਦ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ (Domestic Manufacturing) ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਨੀਤੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਡਿਫੈਂਸ ਕੈਪੀਟਲ ਖਰਚਾ ₹2.9 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਿਰਫ FY26-27 ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਖਰਚਾ ₹2.19 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਦਾ ਅਸਰ
ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ 'ਡਿਫੈਂਸ ਐਕਵਿਜੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਸੀਜ਼ਰ' (Defence Acquisition Procedure) ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਫਾਈਟਰ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਬਮਰੀਨ ਤੱਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਰੈਵੇਨਿਊ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ (Investor Risks)
ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰੋਥ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
- ਓਵਰਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ: ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਕਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਸਲ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
- ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ: ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਕੰਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਗਲੋਬਲ ਮੁਕਾਬਲਾ: ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਦਿੱਗਜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
