Indian Navy ਨੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਡਿਫੈਂਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ **Rs 1,900 ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਸਾਈਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। 'Swavlamban' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਪਹਿਲ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ MSMEs ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ, ਪਰ ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਡਿਫੈਂਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ
Indian Navy ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। Rs 1,900 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਇਹ ਕੰਟਰੈਕਟਸ 'Swavlamban' ਪਹਿਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਥਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਤਕਨੀਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ 26 ਅਤੇ 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ Manekshaw Centre ਵਿਖੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 'Swavlamban 2026' ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਲੈਬ ਤੋਂ ਮੈਦਾਨੀ ਜੰਗ (Field Operations) ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੀ ਹੈ ਫੋਕਸ ਏਰੀਆ?
ਨੇਵੀ ਹੁਣ ਨੈੱਟਵਰਕ-ਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ:
- Quantum Positioning Systems: ਬਿਨਾਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਿਗਨਲ ਦੇ ਸਟੀਕ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਡਾਟਾ।
- High-power Microwave Weapons: ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ।
- Autonomous Underwater Vehicles: ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਤਕਨੀਕ।
iDEX ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ
Innovation for Defence Excellence (iDEX) ਫਰੇਮਵਰਕ ਰਾਹੀਂ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ MSMEs ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ Rs 3,500 ਕਰੋੜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'Acceptance of Necessity' (AoN) ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ Ajay Kochar ਨੇ 'Spiral Development' ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਾਈਨਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਲਗਾਤਾਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਫੀਡਬੈਕ ਰਾਹੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਸਬਕ
ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਡਿਵੈਲਪ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਜੋਖਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਤੋਂ ਮਾਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।