Chief of Defence Staff General NS Raja Subramani ਨੇ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਹੱਦੀ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਜੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਨੀਤੀਗਤ ਬਦਲਾਅ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਿਫੈਂਸ ਪ੍ਰੋਕਿਊਰਮੈਂਟ (Defense Procurement) ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ: ਸਿਰਫ ਸਰਹੱਦ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਡਿਜੀਟਲ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲਾ
CDS General NS Raja Subramani ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ 'ਮਲਟੀ-ਡੋਮੇਨ ਵਾਰਫੇਅਰ' (Multi-domain warfare) ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਜ਼ਮੀਨੀ ਫੌਜ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਐਨਰਜੀ ਗ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਡ੍ਰੋਨ ਸਵਾਰਮ (Drone swarms) ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ
ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, AI, ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਸਪੇਸ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਪਤੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਜਟ ਖਰਚ ਕਰੇਗੀ। 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ' ਭਾਰਤ ਤਹਿਤ ਸਥਾਨਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਰਡਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੰਗਾਂ—Army, Navy ਅਤੇ Air Force—ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੁਆਇੰਟ ਕਮਾਂਡ (Theatreisation) ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ Ministry of Defence ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਟੈਂਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ-ਡਿਫੈਂਸ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਸਲੀ ਗਰੋਥ ਦੇ ਮੌਕੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।