IIT Madras ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਨਵੀਂ 'Biomimetic' ਵਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਲ (Stall) ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਐਫੀਸ਼ੀਐਂਸੀ (Fuel Efficiency) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਏਰੋਸਪੇਸ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
IIT Madras ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਲਈ ਇੱਕ 'Morphing Skin' ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਉੱਡਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 'Macro Fibre Composite' (MFC) ਸਟ੍ਰਿਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਚੇ ਕੋਣਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਲਿਫਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਸਫਰ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡਸਟਰੀ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਏਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਕਨੀਕੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ (Self-reliance) ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਟੀਰੀਅਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (Material Fatigue) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਜਾਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਟਰਾਂਸਫਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।