ਬਜਟ ਐਲਾਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ 1 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ (Defence Sector) ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 (FY27) ਲਈ ਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ₹7.85 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ₹6.81 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15.2% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਪਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ:
ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਲਾ-ਸ਼ਸਤਰਾਂ (Capital Procurement) ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ 18% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ₹2.19 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਅਮਿਊਨੀਸ਼ਨ (Missiles and Ammunition) ਸਮੇਤ 'ਹੋਰ ਉਪਕਰਨ' (Other Equipment) ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਵੀ 62% ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ₹82,200 ਕਰੋੜ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਧੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ:
ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, Nifty India Defence Index ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 9% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਾਰਨ Bharat Dynamics (BDL) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ 10-14% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, Bharat Electronics (BEL) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 4-6% ਅਤੇ Data Patterns ਤੇ Astra Microwave ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 4-5% ਡਿੱਗ ਗਏ।
ਮੁਨਾਫਾ-ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂਕਣ:
ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਕਿਉਂਕਿ ਬਜਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਸੀ। Nifty India Defence Index ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ 2025 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 22% ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਮੁਨਾਫਾ ਵਸੂਲੀ (Profit Taking) ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ (Derivatives) 'ਤੇ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (STT) ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। Goldman Sachs ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲਾਂਕਣ (Valuation) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। PTC Industries ਵਰਗੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 435x ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ:
ਭਾਵੇਂ ਤਤਕਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸੀਕਰਨ (Indigenisation) ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ (Manufacturing) 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦਾ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ (Long-term Outlook) ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।