Whalesbook
ਕੀ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ?
ਇਹ ਭਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚਾ, ਭਾਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ (National Security) ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Equity Markets) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ Nifty India Defence index ਲਗਭਗ 9% ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Bharat Dynamics Limited, Hindustan Aeronautics Limited, ਅਤੇ Bharat Electronics Limited ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ: ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਝਟਕਾ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਕੁੱਲ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚਾ ₹7,84,678 ਕਰੋੜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ₹6,81,210 ਕਰੋੜ ਤੋਂ 15% ਵੱਧ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਲਈ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚਾ (Capital Outlay) ₹2,19,306 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬਜਟ ਅਨੁਮਾਨ ਤੋਂ 21.8% ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹ ਵਾਧਾ ਕੁਝ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦੁਆਰਾ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ 25% ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਮੁਨਾਫਾ ਬੁੱਕ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ derivatives 'ਤੇ Securities Transaction Tax (STT) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ - futures ਲਈ 0.02% ਤੋਂ 0.05% ਅਤੇ options ਲਈ 0.1% ਤੋਂ 0.15%। ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿਕਰੀ (Aggressive Selling) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ derivative-heavy ਕਾਊਂਟਰਾਂ 'ਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। 1 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ Sensex ਅਤੇ Nifty ਦੋਵੇਂ ਲਗਭਗ 1.96% ਡਿੱਗ ਗਏ।
ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ: ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣਨੀਤਕ ਤਰਜੀਹਾਂ
FY27 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਣ (Indigenous Manufacturing) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ 'ਅਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਹਿਤ ਘਰੇਲੂ ਖਰੀਦ ਲਈ ₹1.39 ਲੱਖ ਕਰੋੜ – ਯਾਨੀ ਕਿ ਪੂੰਜੀਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਜਟ ਦਾ ਲਗਭਗ 75% – ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਾਮਦ (Import) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਧਾਰ (Defence Industrial Base) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। Defence Research and Development Organisation (DRDO) ਲਈ ਵੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਵਧਾ ਕੇ ₹29,100.25 ਕਰੋੜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ (Technological Advancement) 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਜਟ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ defence stocks ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ Nifty India Defence Index ਫਰਵਰੀ 2025 ਤੋਂ 22.29% ਵਧਿਆ ਸੀ। Bharat Electronics Ltd (BEL), Hindustan Aeronautics Ltd (HAL), ਅਤੇ Solar Industries India Ltd ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮਲਟੀ-ਈਅਰ ਗ੍ਰੋਥ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚਾ ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਹੋਈ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਧੂਰ' (Operation Sindoor) ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ (Strategic Events) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਦੇ ਪਹਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ (Pahalgam terror attack) ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ (Military Readiness) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ (Equipment Deficiencies) ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ defence sector ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਜਟ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟੇ (Fiscal Deficit) ਨੂੰ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, FY27 ਲਈ 4.3% GDP ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ FY31 ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ GDP ਦੇ 55.6% ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ: ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ (Immediate Market Reaction) ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ defence sector ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ (Long-term Outlook) ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। 'ਅਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ੋਰ, ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਨਿਰਯਾਤ (Export) ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਵਾਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ (Electronic Warfare) ਅਤੇ AI-ਸਮਰੱਥ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ (AI-enabled systems) ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ (Technology-driven programs) ਲਾਭਪਾਤਰ ਹੋਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ STT ਵਾਧਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ derivative trading volumes ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ defence capabilities ਦੀ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਮੰਗ (Underlying Demand) ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ (Investor Interest) ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ (Order Books) ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ (Execution Capabilities) ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ (Market Fluctuations) ਨੂੰ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ (Sector's Expansion) ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।