DRDO ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅਪ Zero mK India ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ **20 mK** ਡਿਲਿਊਸ਼ਨ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ Quantum Computing ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ **₹500 ਕਰੋੜ** ਦੇ ਡਿਫੈਂਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਫੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੈ।
DRDO ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਥਿਤ Zero mK India Private Ltd ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਹੀ 'ਡਿਲਿਊਸ਼ਨ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ' ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨੂੰ 20 ਮਿਲੀਕੈਲਵਿਨ (20 mK) ਤੱਕ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਸਟੇਟਸ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ₹500 ਕਰੋੜ ਦੇ ਫੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਦੇਸੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਬਦਲੇਗਾ Quantum ਖੇਤਰ
ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਹਿੰਗੀ ਕ੍ਰਾਇਓਜੈਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਇਸ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ DRDO ਦੀ Solid State Physics Laboratory (SSPL) ਇਸ ਸਟਾਰਟਅਪ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ Technology Development Fund (TDF) ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਕੇ
National Quantum Mission ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ ਕਦਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਿਫੈਂਸ ਅਤੇ ਡੀਪ-ਟੈਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 20 mK ਵਾਲੇ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ ਬਣਾਉਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸਟਾਰਟਅਪ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਕੁਆਂਟਮ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੇਗਾ।