Whalesbook
अमेरिकेतील महागाई नियंत्रणात येत असल्याचे संकेत आणि मजबूत रोजगार वाढीमुळे फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) या वर्षी व्याजदरात कपात (Rate Cuts) करेल, अशी अपेक्षा वाढली आहे. डिसेंबर 2025 मधील रिटेल सेल्स (Retail Sales) 0.5% नी घटल्याने ग्राहक खर्चात (Consumer Spending) मोठी घट झाल्याचे दिसून आले, ज्यामुळे बाजारात दिलासा मिळाला. याचा परिणाम म्हणून, आशियाई शेअर बाजार विक्रमी उच्चांकाच्या जवळ पोहोचले आहेत. MSCI Asia Pacific Index 199.50 वर स्थिरावला आहे. याउलट, अमेरिकेतील S&P 500 Index 0.3% नी घसरला. सोन्याचे भाव $2,050 प्रति औंसपर्यंत वाढले, तर ट्रेझरी फ्युचर्समध्ये (Treasury Futures) तेजी दिसून आली. Bitcoin $68,500 च्या खाली व्यवहार करत आहे.
या बाजारातील तेजीमागे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील प्रचंड गुंतवणूक हे एक प्रमुख कारण आहे. अमेरिकेतील अनेक मोठ्या टेक कंपन्या AI इन्फ्रास्ट्रक्चर (Infrastructure) आणि संशोधनावर (R&D) मोठ्या प्रमाणात खर्च करत आहेत. यामुळे काही कंपन्यांच्या खर्चात वाढ झाली असून, नफ्याच्या मार्जिनवर (Profit Margins) तात्पुरता दबाव येत आहे. AI-केंद्रित कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन (Valuation) खूप जास्त, अनेकदा 40x फॉरवर्ड अर्निंग्सच्या (Forward Earnings) पुढे गेले आहे. मात्र, AI मुळे भविष्यात कार्यक्षमतेत वाढ होईल, अशी अपेक्षा विश्लेषकांना आहे. तरीही, अल्पावधित या कंपन्यांच्या मूल्यांकनावर (Valuation) लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला अमेरिकन टेक स्टॉक्समध्ये संमिश्र कामगिरी दिसून आली.
बाजारात व्याजदर कपातीची जोरदार चर्चा असली तरी, फेडरल रिझर्व्हचे अधिकारी मात्र सावध भूमिका घेत आहेत. क्लीव्हलँड फेडचे अध्यक्ष बेथ हॅमक (Beth Hammack) यांनी स्पष्ट केले की, व्याजदर अपेक्षेपेक्षा जास्त काळ उच्च राहू शकतात. डॅलस फेडचे अध्यक्ष लोरी लोगन (Lorie Logan) यांनीही सांगितले की, व्याजदर कपातीसाठी कामगार बाजारात (Labor Market) लक्षणीय कमजोरी येणे आवश्यक आहे. त्यामुळे, लवकरच मोठी कपात होण्याची शक्यता कमी आहे. बाजाराने 2026 मध्ये सुमारे 75 बेसिस पॉइंट्सची (Basis Points) कपात गृहीत धरली असली, तरी फेडचा निर्णय डेटावर अवलंबून असेल.
पुढील काळात अमेरिकेतील नोव्हेंबर 2025 चे पेरोल्स (Payrolls) आणि महागाईचे आकडे महत्त्वाचे ठरणार आहेत. मात्र, अमेरिकन अर्थव्यवस्थेत जानेवारी 2026 मध्ये 70,000 नोकऱ्यांची वाढ झाली, जी अंदाजित 65,000 पेक्षा जास्त आहे, आणि बेरोजगारी दर 4.4% वर स्थिर राहिला. जानेवारी 2026 साठी यू.एस. सीपीआय (CPI) 0.3% नी वाढण्याची अपेक्षा आहे, तर वार्षिक वाढ 2.9% राहण्याचा अंदाज आहे. अर्थव्यवस्थेतील वार्षिक नोकरी आकडेवारीत (Annual Jobs Revision) होणारे बदल मागील महिन्यांच्या आकडेवारीत मोठी उलथापालथ करू शकतात. आशियाई बाजारांमध्ये, Nikkei 225 मध्ये थोडी तेजी दिसली, तर Hang Seng Index दबावाखाली राहिला. अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत जपानी येन 150.50 च्या आसपास आहे. डॉलर मजबूत झाल्यास आशियाई निर्यातीवर (Exports) परिणाम होऊ शकतो.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, मोठे तांत्रिक गुंतवणूक (Technological Investment) कालावधी अनेकदा आर्थिक मंदीसोबत आले आहेत. सध्या AI मध्ये होणारी प्रचंड गुंतवणूक, कमी होत असलेल्या ग्राहक मागणीसोबत (Consumer Demand) टक्कर खाऊ शकते. यामुळे बाजारात अस्थिरता (Volatility) येण्याची शक्यता आहे. जर अपेक्षेप्रमाणे आर्थिक सुधारणा झाली नाही, तर मोठे नुकसान होऊ शकते. फेडरल रिझर्व्हचे अधिकारी बेथ हॅमक आणि लोरी लोगन यांच्या वक्तव्यांनुसार, फेडरल रिझर्व्ह लवकर धोरणात्मक सुलभता (Policy Easing) देणार नाही, ज्यामुळे बाजार आणि फेडच्या भूमिकेत तफावत (Disconnect) निर्माण होऊ शकते.