Whalesbook
भारतातील इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (EV) वाढत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी TATA.ev आणि Shell India यांनी एकत्र येत एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. या भागीदारीतून देशभरात 21 नवीन हाय-स्पीड EV चार्जिंग हब सुरू करण्यात आली आहेत, जी 120 kW DC फास्ट चार्जर्स ने सज्ज आहेत.
या 21 नवीन TATA.ev x Shell मेगा चार्जिंग हबमुळे भारतातील सार्वजनिक EV चार्जिंग नेटवर्कला मोठी चालना मिळाली आहे. ही हब बंगळुरू, चेन्नई, म्हैसूर, पुणे आणि वडोदरा यांसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये आणि महत्त्वाच्या महामार्गांवर उभारण्यात आली आहेत. यामुळे TATA.ev चे एकूण नेटवर्क आता देशभरात 130 हून अधिक ठिकाणी विस्तारले आहे. या विस्ताराचा उद्देश Shell India च्या ऊर्जा संक्रमणाच्या ध्येयांना पाठिंबा देणे आणि EV प्रवासी सेगमेंटमध्ये TATA Motors चे मार्केट लीडरशिप स्थान मजबूत करणे आहे. FY2025 पर्यंत TPEML चा बाजारात सुमारे 55.4% हिस्सा आहे. TATA Motors चे मार्केट कॅपिटलायझेशन अंदाजे ₹1.78 ट्रिलियन आहे आणि फेब्रुवारी 2026 पर्यंत त्याचा P/E रेशो सुमारे 6.22 आहे.
भारतातील EV मार्केट वेगाने वाढत असून, 2030 पर्यंत ते USD 100 बिलियन पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे, ज्याचा CAGR जवळपास 39% आहे. सरकारने 2030 पर्यंत 30% EV अवलंबनाचे लक्ष्य ठेवले आहे, तर सध्या ते अंदाजे 7.66% आहे. Jio-bp Pulse, Tata Power EZ Charge ( 5,500 पेक्षा जास्त स्टेशन्स) आणि Ather Grid ( 2,700 पेक्षा जास्त पॉइंट्स) यांसारखे स्पर्धकही वेगाने विस्तार करत आहेत. मात्र, भारतातील चार्जिंग पायाभूत सुविधा अजूनही अपुरी आहे; अंदाजे दर 215–235 EV साठी फक्त 1 सार्वजनिक चार्जर उपलब्ध आहे. TATA.ev आणि Shell च्या या उपक्रमामुळे ही मोठी तफावत भरून काढण्यास मदत होईल. 120 kW चे चार्जर एक महत्त्वाचे पाऊल असले तरी, Audi सारखे स्पर्धक 450 kW पर्यंतचे चार्जर तैनात करत आहेत. या भागीदारीची सुरुवात एप्रिल 2024 मध्ये झालेल्या एका सामंजस्य करारावर (MoU) आधारित आहे.
या विस्ताराच्या पलीकडे, भारतातील EV पायाभूत सुविधा अजूनही एक मोठे आव्हान आहे. 2030 पर्यंत 1.3 मिलियन हून अधिक चार्जिंग स्टेशन्सची गरज भासेल, तर सध्याची उपलब्धता मर्यादित आहे. कमी किमतीच्या ( ₹12 लाख पेक्षा कमी) सेगमेंटमध्ये रेंजची चिंता आणि चार्जिंगचा वेग ही मुख्य अडचण आहे. तसेच, TATA.ev ची मूळ कंपनी TPEML ला त्याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील आणि उत्पादन विकासावरील खर्चामुळे नफ्यावर दबाव जाणवत आहे. FAME II सबसिडी बंद झाल्यामुळे FY2025 मध्ये कंपनीच्या विक्रीवरही परिणाम झाला. Tesla सारख्या स्पर्धकांच्या प्रवेशामुळे बाजारातील स्पर्धा अधिक तीव्र होईल. ही भागीदारी महत्त्वपूर्ण असली तरी, आवश्यक असलेल्या पायाभूत सुविधांच्या विशालतेमुळे, वैयक्तिक उपक्रम भारताच्या विद्युतीकरणाच्या ध्येयांसाठी केवळ एक अंशतः उपाय आहेत.
TATA.ev च्या 'ओपन कोलॅबोरेशन 2.0' रणनीतीचा भाग म्हणून 2027 पर्यंत 400,000 हून अधिक चार्जिंग पॉइंट्स आणि 500 मेगा चार्जिंग हब उभारण्याचे उद्दिष्ट आहे. Shell सोबतची ही भागीदारी या योजनेचे एक मूर्त रूप आहे. 2030 पर्यंत 30% EV अवलंबनाचे भारताचे लक्ष्य साध्य करण्यासाठी अशा प्रकारची आक्रमक पायाभूत सुविधांची उभारणी अत्यंत महत्त्वाची आहे. या हबचे यशस्वी एकत्रीकरण, सरकारी धोरणांचे समर्थन आणि बॅटरीच्या किमतीत घट यामुळे देशाच्या इलेक्ट्रिक मोबिलिटीकडे वाटचाल अधिक वेगाने होईल.