श्रीनगर विमानतळ बंद: प्रवाशांचे हाल, एअरलाइन्ससमोरील मोठे आव्हान

कामकाजावरील निर्बंध

श्रीनगर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर नियोजित देखभाल दुरुस्तीमुळे राष्ट्रीय सुरक्षा आणि व्यावसायिक विमान वाहतूक क्षमता यांच्यात एक गंभीर पेचप्रसंग निर्माण झाला आहे. भारतीय हवाई दलाने प्रत्येक सोमवार आणि मंगळवारी धावपट्टी बंद ठेवल्यामुळे, विमानतळाच्या साप्ताहिक कामकाजाच्या वेळेत सुमारे ३०% कपात होत आहे. यामुळे प्रादेशिक विमान मार्गांवर मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे, कारण एअरलाइन्सना आठवड्यातील उरलेल्या पाच दिवसांतच सर्व उड्डाणे करावी लागतील. १ ऑक्टोबर ते १६ ऑक्टोबर या कालावधीत विमानतळ पूर्णपणे बंद ठेवल्याने स्थानिक पर्यटन आणि व्यवसायावर मोठा परिणाम होईल. विशेषतः पीक सीझनमध्ये हे बंद असल्याने व्यावसायिक उड्डाणे पूर्णपणे थांबतील.

लॉजिस्टिक्समधील अडचणी आणि एअरलाइन्समोरील आव्हान

याचा परिणाम विशेषतः हज यात्रेकरूंच्या प्रवासावर होत आहे. आकासा एअरलाइन्स या अडचणींवर मात करण्यासाठी अहमदाबादला दुय्यम हब म्हणून वापरण्याची योजना आखत आहे. या योजनेत विमानातील सामान कमी करणे आणि उर्वरित सामान रस्त्याने पाठवणे यांचा समावेश आहे. यामुळे धावपट्टीवरील वजन क्षमतेची मर्यादा स्पष्टपणे दिसून येते. आर्थिक दृष्ट्या, या पर्यायी मार्गांमुळे कंपन्यांचा परिचालन खर्च आणि इंधनावरील खर्च वाढेल, तसेच प्रवाशांचा अनुभवही बिघडेल. लष्करी मालमत्तेसोबत विमानतळाचे काम चालवताना पायाभूत सुविधांमधील कमतरता अधोरेखित होत आहे.

धोक्याचे मूल्यांकन

गुंतवणूकदार आणि भागधारकांसाठी मुख्य चिंता म्हणजे या देखभालीच्या वेळापत्रकावर अंतिम मंजुरी मिळण्यातील अनिश्चितता. जरी सध्याचे वेळापत्रक नियोजित असले तरी, सुरुवातीच्या टप्प्यात देखभालीमध्ये काही अनपेक्षित समस्या उद्भवल्यास या बंदची मुदत वाढण्याचा धोका आहे. शिवाय, अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय आणि भारतीय हवाई दल यांसारख्या अनेक सरकारी संस्थांशी समन्वय साधण्याची प्रक्रिया गुंतागुंतीची आहे. जर टप्प्याटप्प्याने होणारे बंद देखभालीसाठी पुरेसे ठरले नाहीत, तर विमानतळ अचानक आणि अनियोजितपणे बंद राहाण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत एअरलाइन्सच्या उत्पन्नावर आणि प्रादेशिक प्रवासी महसुलावर मोठा परिणाम होईल. भूतकाळातील अनुभवानुसार, अशा बंदमुळे तिकिटांचे रद्द करण्याचे शुल्क वाढते आणि ग्राहक सेवा प्रणालीवर मोठा ताण येतो, ज्यामुळे प्रादेशिक एअरलाइन्सच्या नफ्यावर परिणाम होतो.

भविष्यातील दृष्टीकोन

बाजारपेठेतील सहभागींनी २०२६ च्या उत्तरार्धात जम्मू आणि काश्मीरमध्ये सेवा देणाऱ्या विमानांमधील आसन क्षमता आणि तिकिटांच्या किमतींवर लक्ष ठेवावे. जुलैची अंतिम मुदत जवळ येत असताना, प्रादेशिक एअरलाइन्स उड्डाण स्लॉटच्या कमी पुरवठ्यानुसार आपल्या किंमती बदलण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे तिकिटांच्या किमतीत स्थानिक पातळीवर वाढ होऊ शकते. जोपर्यंत अधिकारी देखभालीची मुदत कमी करत नाहीत किंवा पर्यायी व्यवस्था देत नाहीत, तोपर्यंत २०२६ च्या तिसऱ्या आणि चौथ्या तिमाहीत प्रादेशिक विमान वाहतूक कंपन्यांसाठी महसूल घटण्याचा धोका कायम राहील.