ओमान एअर कार्गोची रणनीती
ओमान एअर कार्गोने आपल्या नेटवर्कची क्षमता वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे ओमान ते युनायटेड किंगडम, युरोप, भारत आणि आशियामधील उड्डाणांसाठी अतिरिक्त 'बेली होल्ड' (belly hold) क्षमता उपलब्ध होईल.
मध्य पूर्वेतील अनेक देशांतील हवाई हद्दी बंद असल्याने ओमान एअर कार्गोला बहरीन, जॉर्डन, कुवेत, कतार आणि दुबईसारख्या महत्त्वाच्या ठिकाणी कामकाज थांबवावे लागले होते.
कंपनीच्या 2026 च्या धोरणानुसार, त्यांना पूर्व आशिया, आग्नेय आशिया आणि भारतीय उपखंडातून युरोपमध्ये व्यापाराचे प्रवाह मजबूत करायचे आहेत. ओमानच्या मोक्याच्या भौगोलिक स्थानाचा फायदा घेत, मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (Muscat International Airport) हे दुबई आणि दोहासारख्या पारंपरिक हबपेक्षा कमी गर्दीचे आणि अधिक स्पर्धात्मक प्रवेशद्वार म्हणून उदयास येत आहे.
या धोरणात्मक विस्ताराचा उद्देश, सध्याच्या व्यत्ययांमुळे वळवल्या गेलेल्या मालवाहतुकीला आकर्षित करणे आहे. ओमान एअर कार्गो मार्केट सध्या अंदाजे 1 अब्ज डॉलरचे असून, या कठीण परिस्थितीतही कंपनी संधी शोधत आहे.
कंपनीने 2023 च्या पहिल्या सहामाहीत मालवाहतूक व्हॉल्यूममध्ये 42% वाढ नोंदवली होती, जी त्यांच्या वाढीच्या मार्गावर प्रकाश टाकते.
डी.पी. वर्ल्डचे ठाम कामकाज
जागतिक पोर्ट ऑपरेटर डी.पी. वर्ल्डने (DP World) पुष्टी केली आहे की, प्रादेशिक अस्थिरतेमुळे कडक सुरक्षा उपाययोजना लागू केल्या असल्या तरी, दुबईच्या जेबेल अली पोर्ट (Jebel Ali Port) येथील त्यांचे टर्मिनल पूर्णपणे कार्यान्वित आहेत.
कंपनीने 2024 साठी 20 अब्ज डॉलरचा विक्रमी महसूल आणि 5.5 अब्ज डॉलरचा समायोजित EBITDA नोंदवला आहे.
2025 च्या पहिल्या सहामाहीत कंपनीच्या महसुलात 20.4% वाढ होऊन तो 11.2 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचला, तर समायोजित EBITDA मध्ये 21.4% वाढ झाली.
डी.पी. वर्ल्ड 2025 मध्ये भांडवली खर्चासाठी (CAPEX) 2.5 अब्ज डॉलरची गुंतवणूक करत आहे. यामध्ये जेबेल अली, भारत, यूके, सेनेगल आणि सौदी अरेबियामधील विस्ताराचा समावेश आहे.
भारत-मध्य पूर्व कॉरिडॉरला बळकट करण्याच्या आपल्या वचनबद्धतेनुसार, डी.पी. वर्ल्डच्या सागरी सेवा शाखेने नुकतेच 'डी.पी. वर्ल्ड चेन्नई' (DP World Chennai) हे कंटेनर जहाज विकत घेतले आहे. यामुळे रेड सी-गल्फ-इंडिया सेवेला अधिक विश्वासार्हता मिळेल.
कंपनी पुढील काही वर्षांत भारतात व्यापार पायाभूत सुविधांमध्ये 5 अब्ज डॉलरची गुंतवणूक करण्याची योजना आखत आहे. डी.पी. वर्ल्डचे बाजार भांडवल 13.52 अब्ज डॉलर आहे आणि पी/ई रेशो 11.33 आहे.
जागतिक नेटवर्कवरील परिणाम
मध्य पूर्वेतील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे जागतिक एअर कार्गो नेटवर्कवर मोठा धक्का बसला आहे. संयुक्त अरब अमिराती, कतार, कुवेत, बहरीन, इराक, इराण, इस्रायल आणि जॉर्डन यांसारख्या देशांमधील हवाई हद्दी बंद झाल्यामुळे उपलब्ध वहन क्षमतेत घट झाली आहे.
जागतिक एअर कार्गो क्षमता सुमारे 18% ने आकुंचन पावली आहे, तर आशिया-मध्य पूर्व-युरोप क्षमता सुमारे 26% नी कमी झाली आहे.
विमान कंपन्या दुबई, अबू धाबी आणि दोहासारखे पारंपरिक आखाती हब टाळत आहेत, ज्यामुळे आशिया-युरोपमधील थेट उड्डाणे वाढली आहेत आणि भारत-युरोप तसेच भारत-उत्तर अमेरिकेसाठीचे मार्ग लांबले आहेत.
या विस्तारित मार्गांमुळे इंधन वापर आणि संचालन खर्च वाढत आहे, ज्यामुळे विशेषतः आशिया-युरोप मार्गांवर दरांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता आहे.
एमिरेट्स स्कायकार्गो (Emirates SkyCargo), कतार एअरवेज कार्गो (Qatar Airways Cargo) आणि फेडएक्स (FedEx) सारख्या कंपन्यांनी प्रभावित प्रदेशांतील उड्डाणे निलंबित केली आहेत, ज्यामुळे कामाचा मोठा बॅकलॉग (backlog) तयार झाला आहे.
हवाई हद्दी लवकर उघडल्या तरीही 7-10 दिवसांचा बॅकलॉग तयार होऊ शकतो, तर पूर्ण सामान्य स्थितीत येण्यासाठी काही आठवडे लागू शकतात.
युद्ध-जोखीम विमा प्रीमियम आणि संबंधित सरचार्जमध्ये लक्षणीय वाढ झाल्याने शिपिंग खर्चात भर पडली आहे.
धोके आणि भविष्यातील वाटचाल
सध्याची भू-राजकीय अस्थिरता जागतिक लॉजिस्टिक्स क्षेत्रासाठी मोठे धोके निर्माण करत आहे.
हवाई हद्दी दीर्घकाळ बंद राहिल्यास आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीसारख्या (Strait of Hormuz) महत्त्वाच्या मार्गांमधून सागरी मार्गांना व्यत्यय आल्यास, फ्रेट दरांमध्ये (freight rates) सातत्यपूर्ण वाढ आणि प्रवासाच्या वेळेत वाढ होऊ शकते. यामुळे आफ्रिकेभोवती फिरून जाणाऱ्या प्रवासात 10-18 दिवसांची वाढ होऊ शकते.
या विलंबाचा साखळी परिणाम म्हणून पर्यायी हबवर गर्दी, उपकरणांची कमतरता आणि शेड्यूलची विश्वासार्हता कमी होऊ शकते.
ओमान एअर कार्गोचा आशिया आणि युरोपला जोडणाऱ्या महत्त्वाच्या मार्गांमधील सुनियोजित विस्तार सध्याच्या नेटवर्क व्यत्ययांमुळे फायदेशीर ठरू शकतो.
डी.पी. वर्ल्डचे गुंतवणूक आणि 'डी.पी. वर्ल्ड चेन्नई'सारखे उपक्रम सेवा विश्वासार्हता आणि क्षमता वाढवण्याचे संकेत देतात.
जागतिक एअर कार्गो बाजारात भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे दरांवर वाढीचा दबाव आणि प्रवासाचा वेळ वाढण्याची शक्यता आहे, ज्यासाठी सर्व उद्योगांना धोरणात्मक समायोजन आणि आपत्कालीन नियोजनाची आवश्यकता असेल.