नोएडा एअरपोर्ट विरुद्ध दिल्ली IGI: तिकीट दरांचं युद्ध सुरू! जाणून घ्या काय होणार परिणाम

नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (NIA) येत्या १५ जून २०२६ रोजी सुरू होत आहे. हे विमानतळ दिल्लीच्या IGI विमानतळाला तिकीट दरांच्या बाबतीत थेट आव्हान देणार आहे. उत्तर प्रदेशातील कमी विमान इंधन करांच्या पाठिंब्याने, प्रवाशांचा कल नवीन विमानतळाकडे वळण्याची शक्यता **23%** पर्यंत वाढली आहे. गुंतवणूकदारांसाठी, या स्पर्धेमुळे प्रवाशांचे स्थलांतर आणि NCR क्षेत्रातील एअरलाइन कंपन्यांच्या खर्चावर काय परिणाम होतो, यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.

काय घडले?

नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (NIA) जcenterXयेर येथे व्यावसायिक कामकाज १५ जून २०२६ पासून सुरू करण्यासाठी सज्ज आहे. या उद्घाटनामुळे दिल्ली-राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रातील (NCR) विमान वाहतूक क्षेत्रात मोठा बदल घडणार आहे. IndiGo ही पहिली एअरलाइन असेल, जी सुरुवातीला बंगळुरू, हैदराबाद, अमृतसर, लखनऊ आणि जम्मू यांसारख्या शहरांना जोडेल. विमानतळ प्राधिकरणाने सुरुवातीच्या टप्प्यात 16 पेक्षा जास्त देशांतर्गत विमान मार्गांची योजना आखली आहे.

गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्व

या नवीन विमानतळाच्या प्रकल्पामुळे दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय (IGI) विमानतळाला थेट स्पर्धा निर्माण झाली आहे. नवीन विमानतळावरील तिकीट दरांमध्ये सुरुवातीला वाढ होती, ज्यामुळे प्रवासी आकर्षित झाले नव्हते. मात्र, आता एअरलाइन्सनी दिल्ली विमानतळाच्या दरांशी जुळणारे किंवा त्याहून स्वस्त दर जाहीर करत आक्रमक भूमिका घेतली आहे.

करांमधील सवलतीचा फायदा

या स्पर्धेत नवीन विमानतळाला मोठा फायदा होत आहे, तो म्हणजे विमान इंधन (ATF) वरील करांमधील तफावत. उत्तर प्रदेश सरकार जेट इंधनावर फक्त 1% व्हॅट (VAT) आकारते, तर दिल्ली सरकार 25% व्हॅट आकारते. यामुळे नोएडा येथून उड्डाण करणाऱ्या एअरलाइन्ससाठी इंधनाचा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी होतो. इंधनावरील खर्चात बचत झाल्यामुळे, एअरलाइन्सना नफ्यावर फारसा परिणाम न करता प्रवाशांना कमी दरात तिकीट देणे शक्य होते. हा मुद्दा गुंतवणूकदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे, कारण भविष्यात एअरलाइन्स कोणत्या विमानतळावर आपला विस्तार करतील, हे यावर अवलंबून असेल.

गुंतवणूकदार कसे पाहू शकतात?

प्रवाशांच्या बदलत्या मानसिकतेचे मूल्यांकन करणे महत्त्वाचे आहे. दिल्ली-NCR मधील 14,000 हून अधिक प्रवाशांच्या सर्वेक्षणात, नवीन विमानतळावरून प्रवास करण्यास इच्छुक असलेल्यांची टक्केवारी 5% वरून 23% पर्यंत वाढली आहे. तरीही, 77% प्रवासी अजूनही दिल्लीच्या IGI विमानतळाला प्राधान्य देतात, कारण ते अधिक सोयीचे आणि परिचित आहे. मात्र, दरांमधील समानतेमुळे प्रवाशांच्या वर्तनात बदल होत आहे. गुंतवणूकदारांसाठी प्रश्न हा आहे की, ही दरांची स्पर्धा टिकाऊ आहे की केवळ सुरुवातीची बाजारपेठ मिळवण्यासाठीची रणनीती आहे? जर एअरलाइन्सनी दीर्घकाळ कमी दर कायम ठेवले, तर दिल्लीच्या IGI विमानतळावरील प्रवाशांची संख्या आणि त्याचे महत्त्व कमी होऊ शकते.

काय चूक होऊ शकते?

इंधनावरील कमी कर हा एक फायदा असला तरी, काही अंमलबजावणीतील धोके आहेत. विमानतळाचे यश हे शेवटच्या टप्प्यातील कनेक्टिव्हिटीवर (last-mile connectivity) अवलंबून असेल. प्रशासनाने इलेक्ट्रिक बसेसची सुविधा सुरू केली आहे, परंतु त्याची सोय आणि विश्वासार्हता तपासणे आवश्यक आहे. तसेच, सुरुवातीच्या काळात विमान वाहतुकीत गर्दी किंवा विलंब झाल्यास, प्रवाशांचा अनुभव बिघडू शकतो आणि ते पुन्हा दिल्ली विमानतळाकडे वळू शकतात. इंधन करांमधील भविष्यातील संभाव्य बदल किंवा धोरणात्मक बदल देखील या फायद्यावर परिणाम करू शकतात.

गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?

पुढे, प्रवाशांचा डेटा आणि एअरलाइन कंपन्यांच्या विस्ताराच्या योजना यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल. नवीन विमानतळ किती वेगाने पूर्ण क्षमतेने कार्यरत होते, हे गुंतवणूकदार पाहू शकतात. सुरुवातीच्या ऑफर संपल्यानंतर दरांमधील समानता कायम राहते का, हे देखील तपासणे महत्त्वाचे ठरेल. नवीन विमान मार्ग, एअरलाइन भागीदारी आणि जमिनीवरील वाहतूक व्यवस्थेची कार्यक्षमता याबद्दलची भविष्यातील माहिती प्रकल्पाच्या व्यावसायिक कामगिरीसाठी महत्त्वपूर्ण संकेत देईल.