नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ: मध्यपूर्वेतील युद्धाचा फटका! आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे लांबणीवर, मात्र डोमेस्टिकची जोरदार घोडदौड

आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांना उशीर, डोमेस्टिकची जोरदार घोडदौड

नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर (Navi Mumbai International Airport) मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षाचा (Middle East conflict) मोठा फटका बसला आहे. या भू-राजकीय तणावामुळे (geopolitical tension) जेट फ्युएलच्या (Jet Fuel) किमती वाढल्या असून, विमानतळाचे आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांचे (international flights) नियोजन आता अनिश्चित काळासाठी (indefinitely) पुढे ढकलण्यात आले आहे. विशेषतः, 29 मार्च रोजी सुरू होणारी इंडिगो (IndiGo) एअरलाईन्सची आंतरराष्ट्रीय सेवा देखील लांबणीवर पडली आहे.

डोमेस्टिक ऑपरेशन्समध्ये वाढ

जरी आंतरराष्ट्रीय सेवांना विलंब होत असला तरी, विमानतळाचे डोमेस्टिक (Domestic) ऑपरेशन्स मात्र अत्यंत जोमाने सुरू आहेत. सध्या दररोज सरासरी 156 विमानांची उड्डाणे होत आहेत, ज्यात प्रत्येक विमानाने सुमारे 170 प्रवाशांची वाहतूक केली जात आहे. वर्षाअखेरपर्यंत दररोज 50,000 प्रवाशांचा टप्पा ओलांडण्याची अपेक्षा आहे.

₹80,000 कोटींचा विस्तार वेगाने सुरू

या परिस्थितीतही, अदानी ग्रुप (Adani Group) ₹80,000 कोटींची मोठी गुंतवणूक करून विमानतळाचा विस्तार (expansion) वेगाने करत आहे. यामध्ये 5 कोटी प्रवाशांची क्षमता असलेल्या नवीन टर्मिनलचे (new terminal) काम देखील समाविष्ट आहे. हा विकास प्रकल्प निर्धारित वेळेत पूर्ण होण्याच्या मार्गावर आहे.

विमान इंधनावरील व्हॅट कपातीची मागणी

वाढत्या इंधन दरांचा सामना करण्यासाठी, विमानतळाने महाराष्ट्र सरकारकडे (Maharashtra government) एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएल (Aviation Turbine Fuel - ATF) वरील व्हॅट (VAT) 18% वरून 1% पर्यंत कमी करण्याची विनंती केली आहे. जागतिक अस्थिरतेमुळे कच्च्या तेलाच्या (crude oil) किमती वाढत असून, त्याचा थेट परिणाम विमान कंपन्यांच्या खर्चावर होत आहे.

आव्हाने आणि पुढील वाटचाल

मध्यपूर्वेतील अस्थिरता आणि वाढत्या इंधन दरांमुळे आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांचे आर्थिक नियोजन करणे सध्या आव्हानात्मक ठरत आहे. महाराष्ट्र सरकारकडून व्हॅट कपातीला मंजुरी मिळाल्यास आंतरराष्ट्रीय सेवांना चालना मिळेल. अदानी एंटरप्रायझेसच्या (Adani Enterprises) महत्त्वाकांक्षी विस्तार योजनांसाठी सातत्यपूर्ण प्रवासी वाढ आवश्यक आहे, जी कोणत्याही जागतिक किंवा आर्थिक संकटाने प्रभावित होऊ शकते.

विमानतळ प्रशासन डिसेंबर 2026 पर्यंत दररोज 50,000 डोमेस्टिक प्रवाशांचा आकडा गाठण्याबाबत आशावादी आहे. नवीन टर्मिनलचे बांधकाम पावसाळ्यानंतर सुरू होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे वार्षिक प्रवासी क्षमता 2 कोटींवरून 5 कोटींपर्यंत वाढेल. अंतिम ध्येय वर्षाला 9 कोटी प्रवाशांपर्यंत पोहोचणे हे आहे. आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांची सुरुवात भू-राजकीय परिस्थिती सामान्य झाल्यावर आणि इंधन दर कमी झाल्यावरच शक्य होईल.