National Highways Authority of India (NHAI) ने तामिळनाडूतील Paranur टोल प्लाझावर देशातील पहिली 'मल्टी-लेन फ्री फ्लो' (MLFF) टोलिंग यंत्रणा सुरू केली आहे. आता गाड्या न थांबता टोल भरू शकणार आहेत.
नॅशनल हायवे अथॉरिटी ऑफ इंडिया (NHAI) ने १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी तामिळनाडूतील Paranur टोल प्लाझावर आपली पहिली बॅरियर-फ्री 'मल्टी-लेन फ्री फ्लो' (MLFF) टोलिंग सिस्टिम कार्यान्वित केली आहे. चेन्नई-तिंडीवनम महामार्गावरील (NH-179B) हा प्रकल्प प्रवासाचा वेग वाढवण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल मानला जात आहे.\n\n### तंत्रज्ञान कसे काम करते?\n\nया नवीन पद्धतीत टोल प्लाझावर असणारे पारंपरिक अडथळे (Barriers) काढून टाकण्यात आले आहेत. त्याऐवजी, रस्त्यावर ओव्हरहेड गॅन्ट्रीज बसवण्यात आल्या आहेत. यामध्ये 'ड्युअल-लेयर' तंत्रज्ञान वापरले आहे: हाय-स्पीड RFID रीडर्सद्वारे FASTag स्कॅन केला जातो आणि AI-आधारित ANPR (Automatic Number Plate Recognition) कॅमेऱ्यांद्वारे गाडीचा नंबर ओळखला जातो. यामुळे गाड्यांचा वेग कमी न होता टोलचे पैसे आपोआप खात्यातून कापले जातात.\n\n### हायवे ऑपरेटर्सवर परिणाम\n\nया प्रणालीमुळे इंधन बचत आणि प्रदूषणात घट होणार असली तरी, खासगी हायवे ऑपरेटर्ससाठी ही एक मोठी बदलाची प्रक्रिया आहे. PPP मॉडेलवर काम करणाऱ्या कंपन्यांना आता उत्पन्नाच्या गोळाबेरजेबाबत अधिक सतर्क राहावे लागणार आहे. सिस्टिमने जर गाडी ओळखण्यात चूक केली, तर महसुलाचे नुकसान (Revenue Leakage) होऊ शकते. हे टाळण्यासाठी सरकार आता खासगी ऑपरेटर्सना भरपाई देण्याच्या धोरणांवर काम करत आहे.\n\n### डिजिटल अंमलबजावणीतील आव्हाने\n\nआता टोल वसुली पूर्णपणे डिजिटल झाल्यामुळे, जर एखाद्या गाडीचा FASTag सक्रिय नसेल, तर सिस्टिमद्वारे स्वयंचलित ई-नोटिस (E-Notice) पाठवण्याची जबाबदारी ऑपरेटर्सवर असेल. ही पद्धत कॅश किंवा टॅग कलेक्शनपेक्षा वेगळी असल्याने, प्रशासकीय कामात वाढ होण्याची शक्यता आहे.\n\n### भविष्यातील विस्तार\n\nParanur मधील हा प्रयोग यशस्वी झाल्यास, NHAI अशाच प्रकारे गुजरात, दिल्ली-NCR, राजस्थान आणि हरियाणाच्या धर्तीवर इतरही महत्त्वाच्या टोल प्लाझावर (उदा. Nemili आणि Chennasamudram) ही सुविधा सुरू करणार आहे. इन्फ्रास्ट्रक्चर क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी या तांत्रिक बदलांचे यश अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.