मध्य पूर्व संघर्षाचा फटका: एअरलाइन्स कंपन्यांचे उड्डाण रद्द, शेअर बाजारात मोठी घसरण!

युद्धाचे सावट: विमानांचे उड्डाण थांबले, खर्चात वाढ

पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे आणि इराणवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे अनेक देशांनी आपले हवाई क्षेत्र बंद केले आहे. यामुळे Lufthansa, Air France-KLM आणि Wizz Air सारख्या मोठ्या एअरलाइन्स कंपन्यांना तात्काळ मोठे बदल करावे लागले आहेत. इस्रायल, इराण, इराक आणि जॉर्डनने हवाई क्षेत्र बंद केल्याने विमानांचे मार्ग बदलले आहेत. याचा थेट परिणाम म्हणून विमानांना जास्त वेळ लागत आहे आणि इंधनाचा वापरही वाढला आहे. Lufthansa ने तेल अवीव, बैरुत आणि ओमानसाठीची उड्डाणे 7 मार्च पर्यंत थांबवली आहेत. Wizz Air ने तर इस्रायल, दुबई, अबु धाबी आणि अम्मानसाठीची सर्व उड्डाणे 7 मार्च पर्यंत रद्द केली आहेत. Air France आणि Iberia Express नेही तेल अवीवला जाणणारी उड्डाणे रद्द केली आहेत.

महागाईचा चटका: तेलाच्या किमती वाढल्या, कंपन्यांचे गणित बिघडले

याव्यतिरिक्त, रशिया आणि युक्रेनवरील हवाई क्षेत्र बंद असल्यामुळे युरोप आणि आशिया दरम्यानचे मार्ग आधीच लांबले आहेत. आता मध्य पूर्वेतील बंदमुळे प्रवासाचा वेळ आणि खर्च आणखी वाढला आहे. यामुळे एअरलाइन्स कंपन्यांचा परिचालन खर्च (operational expenses) लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. इंधनाचा खर्च हा एअरलाइन्सच्या एकूण खर्चाच्या साधारणपणे 20% ते 30% असतो, पण अशा परिस्थितीत हा खर्च 40% पर्यंत जाऊ शकतो. सध्या कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमती 7 महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचल्या आहेत, ज्यामुळे जेट इंधनाचे दर वाढले आहेत आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर याचा परिणाम होणार आहे.

शेअर बाजारातील पडझड: गुंतवणूकदारांची चिंता वाढली

ऐतिहासिकदृष्ट्या, अशा भू-राजकीय तणावामुळे (geopolitical risk) एअरलाइन उद्योगात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. 9/11 हल्ले किंवा रशिया-युक्रेन संघर्षानंतर एअरलाइन कंपन्यांच्या शेअर्सच्या किमतीत मोठी घसरण झाली होती. भू-राजकीय तणावामुळे केवळ उड्डाणांमध्येच व्यत्यय येत नाही, तर प्रवाशांचा विश्वासही कमी होतो, ज्यामुळे मागणीत घट होते. सध्याच्या परिस्थितीत, American Airlines (AAL), United Airlines (UAL) आणि Delta Air Lines (DAL) च्या शेअर्समध्ये मागील काही दिवसांत 5% पेक्षा जास्त घट झाली आहे. Wizz Air (WIZZ) चा शेअर मागील महिन्यात 5.72% ने घसरला आहे, तर Lufthansa (LHA) आणि Air France-KLM (AF.PA) च्या शेअरमध्येही अस्थिरता दिसून येत आहे. Fitch Ratings च्या मते, 2026 पर्यंत हवाई वाहतूक वाढण्याची शक्यता असली तरी, भू-राजकीय तणावामुळे प्रवाशांचा उत्साह कमी होऊ शकतो.

भविष्यातील आव्हाने: नफा घटण्याची भीती

सध्याची परिस्थिती पाहता, एअरलाइन्स कंपन्यांना खर्च वाढल्याने आणि प्रवाशांची मागणी घटण्याची शक्यता असल्याने मोठी आव्हाने पेलावी लागणार आहेत. जर तणाव आणखी वाढला तर हवाई मार्गांमध्ये मोठे बदल करावे लागतील, ज्यामुळे लॉजिस्टिक्स आणि प्रवासाच्या वेळापत्रकावर परिणाम होईल. या सर्व कारणांमुळे गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत आणि एअरलाइन कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये पुढील काळातही अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे.