Municipal Corporation of Delhi (MCD) ने ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत दिल्लीच्या नऊ मुख्य प्रवेशद्वारांवर 'मल्टी-लेन फ्री-फ्लो' टोलिंग प्रणाली आणण्याचे ध्येय ठेवले आहे. पारंपारिक बॅरियर्सच्या जागी आता FASTag आणि स्वयंचलित कॅमेरा सिस्टिम बसवण्यात येणार असून, यासाठी Sahakar Global कडून **₹२०० कोटींची** गुंतवणूक केली जाणार आहे.
हाय-टेक टोलिंगची नवी दिशा
दिल्ली महानगरपालिका (MCD) दिल्लीतील वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी आणि प्रदूषण रोखण्यासाठी सज्ज झाली आहे. ऑक्टोबर २०२६ अखेरपर्यंत दिल्लीच्या ९ महत्त्वाच्या हायवे एन्ट्री पॉइंट्सवर नवीन 'मल्टी-लेन फ्री-फ्लो' टोल सिस्टिम कार्यान्वित केली जाईल. यामध्ये आता गाड्यांना टोल प्लाझावर थांबण्याची गरज भासणार नाही; त्याऐवजी Automatic Number Plate Recognition (ANPR) आणि FASTag तंत्रज्ञानाचा वापर करून टोल आपोआप कापला जाईल. मात्र, या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी सध्या National Highways Authority of India (NHAI) कडून तांत्रिक मंजुरी मिळणे बाकी आहे.
पायाभूत सुविधा आणि कंत्राटदाराची भूमिका
या प्रकल्पाची जबाबदारी Sahakar Global Limited वर सोपवण्यात आली आहे. सध्या ही कंपनी MCD अंतर्गत १५४ टोल प्लाझाचे व्यवस्थापन करते. या नव्या तंत्रज्ञानासाठी कंपनीला ₹२०० कोटींची मोठी गुंतवणूक करावी लागणार आहे. लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट म्हणजे, Sahakar Global ही एक 'अनलिस्टेड' कंपनी आहे, त्यामुळे ती शेअर बाजारात थेट उपलब्ध नाही, परंतु तिचे कामकाज आणि आर्थिक पतमानांकन पायाभूत क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरते.
आव्हाने आणि रिस्क फॅक्टर्स
इतक्या मोठ्या स्तरावर गँट्री आणि कॅमेरा सिस्टिम बसवणे हे मोठे आव्हान आहे, विशेषतः दिल्ली-मेरठ एक्सप्रेसवेसारख्या वर्दळीच्या मार्गांवर. तांत्रिक बिघाड किंवा रहदारी विस्कळीत होण्याचा धोका नाकारता येत नाही. तसेच, टोल कलेक्टिंग कंत्राटांमध्ये प्रॉफिट मार्जिन कमी असल्याने, ₹२०० कोटींचा खर्च कंपनीसाठी एक मोठी जोखीम ठरू शकतो. याशिवाय, अशा प्रकल्पांच्या टेंडर प्रक्रियेवर याआधीही राजकीय वाद झाले आहेत, ज्याकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असते.
सेक्टरवर परिणाम
भारत सरकार २०२७ पर्यंत देशभरातील टोल प्लाझा 'बॅरियर-मुक्त' करण्याच्या मोहिमेवर काम करत आहे. FASTag च्या यशामुळे टोल महसुलात मोठी वाढ झाली आहे. आता स्वयंचलित प्रणालीमुळे परिचालन खर्च (Operating Costs) कमी होईल आणि इंधन बचत देखील होईल. मात्र, प्रकल्पाचे यश पूर्णपणे तांत्रिक विश्वासार्हतेवर अवलंबून आहे. आता सर्वांचे लक्ष NHAI च्या एनओसी (NOC) कडे लागले आहे, ज्याशिवाय MCD हे काम सुरू करू शकणार नाही.