जवाहरलाल नेहरू पोर्ट अथॉरिटी (JNPA) ने **2026** च्या पहिल्या सहामाहीत **13.6%** ची दमदार वाढ नोंदवली आहे. **4.4 दशलक्ष** कंटेनरची हाताळणी करत या पोर्टने जागतिक रँकिंगमध्ये **21 व्या** क्रमांकावर झेप घेतली आहे.
मुंबईतील जवाहरलाल नेहरू पोर्ट अथॉरिटी (JNPA) ने जागतिक स्तरावर मोठी कामगिरी केली आहे. शिपिंग रिसर्च फर्म 'अल्फालायनर' (Alphaliner) च्या अहवालानुसार, 2026 च्या पहिल्या सहामाहीत हे पोर्ट जगातील सर्वात वेगाने वाढणारे पोर्ट ठरले आहे. पोर्टने 4.4 दशलक्ष TEUs (ट्वेंटी-फूट इक्विव्हॅलेंट युनिट्स) कंटेनर हाताळले आहेत, जी 2025 च्या याच कालावधीच्या तुलनेत 13.6% ने जास्त आहे. यामुळे गेल्या वर्षी 28 व्या स्थानावर असलेले JNPA आता थेट 21 व्या स्थानी पोहोचले आहे.
वाढीची प्रमुख कारणे
या यशामागे पोर्टची सुधारलेली कार्यक्षमता आणि जागतिक व्यापार मार्गांमधील बदल हे मुख्य घटक आहेत. भारत मुंबई कंटेनर टर्मिनल्स (BMCT) आणि नवा शेवा फ्री पोर्ट टर्मिनल्स (NSFT) मधील क्षमता विस्तारामुळे कंटेनर हाताळणीचा वेग वाढला आहे. तसेच, डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडॉरवर (DFC) सुरू झालेल्या 'डबल-स्टॅक' रेक सेवेमुळे मालवाहतूक अधिक सुलभ झाली आहे.
याव्यतिरिक्त, जागतिक पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे दुबईतील जेबेल अली सारख्या केंद्रांवरून येणारा माल आता थेट भारतीय बंदरांकडे वळवला जात आहे, ज्यामुळे JNPA ची ट्रान्सशिपमेंट क्षमता वाढली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे महत्त्वाचे?
JNPA ही एक सरकारी संस्था असल्याने याचे शेअर्स शेअर बाजारात (NSE/BSE) उपलब्ध नाहीत. मात्र, कंपनीचे नॉन-कन्व्हर्टिबल डिबेंचर्स (NCDs) लिस्टेड आहेत. 2026 आर्थिक वर्षात पोर्टने ₹4,356 कोटींचे उत्पन्न कमावले असून, ते भारतातील 12 प्रमुख बंदरांमध्ये सर्वाधिक उत्पन्न मिळवणारे बंदर ठरले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, लॉजिस्टिक आणि मेरीटाईम क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे गरजेचे आहे. जर जागतिक व्यापार मार्ग स्थिर झाले, तर सध्या वळवलेला माल पुन्हा जुन्या मार्गांवर जाऊ शकतो. याशिवाय, अदानी समूहाच्या मुंद्रा पोर्टकडून मिळणारी स्पर्धा पाहता, JNPA ला आपली कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी सातत्याने 'कॅपिटल एक्सपेंडिचर' (Capex) वर खर्च करावा लागेल, ज्याचा परिणाम भविष्यातील लिक्विडिटीवर होऊ शकतो.