३० सप्टेंबर २०२६ रोजी घडलेल्या सुरक्षा घटनेनंतर, इस्रायलने ३१ देशांच्या विमान कर्मचाऱ्यांच्या प्रवेशावर बंदी घातली आहे. या निर्णयामुळे जागतिक विमान कंपन्यांना त्यांचे रोस्टर (Roster) पूर्णपणे बदलावे लागत असून, आर्थिक आणि कायदेशीर आव्हाने निर्माण झाली आहेत.
इस्रायलच्या परिवहन आणि रस्ते सुरक्षा मंत्रालयाने ३० सप्टेंबर २०२६ रोजी ओमानच्या एका सह-वैमानिकाशी संबंधित सुरक्षा घटनेनंतर कडक नवीन प्रोटोकॉल लागू केले आहेत. या नवीन नियमांनुसार, ज्या ३१ देशांशी इस्रायलचे राजनैतिक संबंध नाहीत, त्या देशांचे नागरिकत्व किंवा दुहेरी नागरिकत्व असलेल्या कोणत्याही वैमानिकाला किंवा क्रू मेंबर्सला इस्रायलच्या हवाई हद्दीत प्रवेश करण्यास मनाई करण्यात आली आहे.
विमान कंपन्यांसमोरील आर्थिक आणि ऑपरेशनल जोखीम
या धोरणामुळे विमान कंपन्यांना इस्रायलला जाणाऱ्या प्रत्येक फ्लाइटमधील क्रू मेंबर्सची सखोल पार्श्वभूमी तपासणी (Background Check) करणे अनिवार्य झाले आहे. Air France आणि United Airlines सारख्या मोठ्या कंपन्यांना आता त्यांचे क्रू-प्लॅनिंग सॉफ्टवेअर आणि कार्यपद्धती बदलावी लागत आहे. जर एखादा कर्मचारी नियमांचे पालन करत नसेल, तर विमान भरारी घेतल्यानंतरही ते वळवावे (Divert) लागू शकते, ज्यामुळे इंधन खर्च, विमानतळ शुल्क आणि प्रवाशांना द्यावा लागणारा परतावा यामुळे मोठा आर्थिक फटका बसू शकतो.
इथिओपियन एअरलाईन्सच्या फ्लाइटचे अलीकडेच झालेले डायव्हर्जन हे या निर्णयाची कडक अंमलबजावणी होत असल्याचे लक्षण आहे. गुंतवणूकदारांसाठी ही चिंतेची बाब आहे, कारण नफ्याचे प्रमाण आधीच कमी असलेल्या विमान कंपन्यांवर कर्मचाऱ्यांच्या नियोजनामुळे अतिरिक्त खर्च पडण्याची शक्यता आहे.
कायदेशीर आणि कामगार संघटनांचे आव्हान
या निर्बंधांमुळे कंपन्यांना एका मोठ्या कायदेशीर पेचात अडकवले आहे. एका बाजूला इस्रायलचे सुरक्षा नियम पाळणे तर दुसऱ्या बाजूला आपापल्या देशातील कामगार आणि भेदभाव विरोधी कायद्यांचे पालन करणे, हे मोठे आव्हान आहे. युरोप आणि उत्तर अमेरिकेतील कामगार संघटनांनी तर दुहेरी नागरिकत्वाची माहिती सक्तीने उघड करण्याच्या निर्णयाला विरोध दर्शवला असून, यामुळे गोपनीयतेचा अधिकार भंग होत असल्याचे म्हटले आहे. जर हे प्रकरण न्यायालयात गेले, तर विमान कंपन्यांना मोठा कायदेशीर खर्च आणि प्रतिष्ठेचे नुकसान सहन करावे लागू शकते. गुंतवणूकदारांनी आगामी काळात विमान कंपन्या या नियमांशी कसे जुळवून घेतात आणि त्याचा त्यांच्या नफ्यावर काय परिणाम होतो, याकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.