Whalesbook
बाजाराची प्रतिक्रिया आणि शेअर दरातील घसरण
जागतिक बाजारात पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमती $105 प्रति बॅरलच्या पुढे गेल्या आहेत. या कारणामुळे IndiGo आणि SpiceJet यांसारख्या भारतीय एअरलाइन्स कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळाली.
InterGlobe Aviation (IndiGo) च्या शेअर्समध्ये 4.4% पर्यंतची घसरण होऊन ते ₹4,321.05 वर आले, ज्यामुळे कंपनीचे मार्केट कॅपिटल (Market Capital) तब्बल ₹1.67 लाख कोटी झाले. तर, SpiceJet चे शेअर्स 4% पेक्षा जास्त घसरून ₹13.41 वर आले, मार्केट कॅपिटल ₹2,090 कोटी राहिले.
इंधनाचा खर्च वाढला, एअरलाइन्स संकटात
एअरलाइन्स कंपन्यांसाठी एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएल (ATF) हा सर्वात मोठा खर्च असतो, जो साधारणपणे त्यांच्या ऑपरेटिंग खर्चाच्या 30-40% असतो. मात्र, फेडरेशन ऑफ इंडियन एअरलाइन्स (FIA) च्या म्हणण्यानुसार, सध्या ATF चा खर्च 55-60% पर्यंत पोहोचला आहे, ज्यामुळे एअरलाइन्सची आर्थिक स्थिती बिकट होण्याची शक्यता आहे.
सरकारने स्थानिक एअरलाइन्सना दिलासा देण्यासाठी मे 2026 साठी ATF च्या किमती स्थिर ठेवल्या असल्या तरी, आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांसाठी मात्र या किमतीत 5% वाढ झाली आहे.
IndiGo विरुद्ध SpiceJet: आर्थिक स्थितीची तुलना
IndiGo, जी भारतातील सर्वात मोठी एअरलाइन आहे, तिचे मार्केट कॅपिटल सुमारे ₹1.75 लाख कोटी आहे आणि तिचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) 38.3 ते 54.46 च्या दरम्यान आहे, जो गुंतवणूकदारांचा विश्वास दर्शवतो.
याउलट, SpiceJet चे मार्केट कॅपिटल सुमारे ₹2,000-2,100 कोटी असून, तिचा P/E रेशो नकारात्मक (-1.02 ते -2.75) आहे, जो कंपनीच्या तोट्यात आणि आर्थिक अडचणीत असल्याचे दर्शवतो.
देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि GDP वर परिणाम
भारताची अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाच्या आयातीवर अवलंबून आहे, आम्ही जवळपास 90% तेल आयात करतो. पश्चिम आशियातील अस्थिरतेमुळे आयातीचा खर्च वाढतो, चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit - CAD) वाढते आणि महागाईचा (Inflation) भडका उडू शकतो. एका अंदाजानुसार, तेलाच्या किमतीत $10 ची वाढ झाल्यास महागाईत 0.2-0.25% ची वाढ होऊ शकते.
त्यामुळे, FY27 साठी भारताचा GDP वाढीचा अंदाज 7.5% वरून 6.5-6.8% पर्यंत खाली येऊ शकतो. पंतप्रधान मोदींनी खर्च कमी करण्याचा आणि अनावश्यक प्रवास टाळण्याचा दिलेला सल्ला हे देखील आर्थिक वाढीसाठी सुरुवातीचे नकारात्मक संकेत आहेत.
क्षेत्रातील कमकुवतपणा आणि पुढील आव्हाने
भारतीय एव्हिएशन सेक्टरमध्ये संरचनात्मक कमकुवतपणा आहे आणि ते मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक घटकांवर अवलंबून आहे. SpiceJet सारख्या कंपन्या कर्ज आणि तोट्यामुळे अडचणीत आहेत. आयात केलेल्या इंधनावरील अवलंबित्व आणि भू-राजकीय अस्थिरता यामुळे खर्चाचे वातावरण अनिश्चित झाले आहे.
जागतिक ऊर्जा किमती स्थिर राहिल्यास किंवा कमी झाल्यासच भारतीय एव्हिएशन क्षेत्राला दिलासा मिळू शकेल. लांब पल्ल्याचा विचार केल्यास, जागतिक स्थिरता, एअरलाइन्सचे खर्च नियंत्रण आणि ऊर्जा आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सरकारी धोरणे महत्त्वाची ठरणार आहेत.