जानेवारी ते ऑगस्ट २०२६ या कालावधीत भारतातील देशांतर्गत विमान प्रवाशांची संख्या **११०.५३ दशलक्ष** राहिली असून, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यात **०.१८%** घट झाली आहे. DGCA च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, वाढती मागणी मंदावल्याचे आणि SpiceJet समोर असलेली मोठी ऑपरेशनल आव्हाने समोर आली आहेत.
भारताच्या विमान वाहतूक क्षेत्रात सध्या मागणीत घट आणि ऑपरेशनल अस्थिरतेचे वातावरण दिसत आहे. Directorate General of Civil Aviation (DGCA) ने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, २०२६ च्या पहिल्या आठ महिन्यांत ११०.५३ दशलक्ष प्रवाशांनी प्रवास केला, जो २०२५ मधील ११०.७३ दशलक्ष आकड्यापेक्षा कमी आहे. विशेष म्हणजे, केवळ ऑगस्ट २०२६ मध्ये प्रवासी संख्येत ६.३४% ची मोठी घसरण दिसून आली आहे.
लोड फॅक्टर आणि कार्यक्षमता
विमान कंपन्यांचा नफा हा प्रामुख्याने 'लोड फॅक्टर'वर अवलंबून असतो. ऑगस्टमध्ये अनेक मोठ्या कंपन्यांचा लोड फॅक्टर खाली आला आहे. Akasa Air चा लोड फॅक्टर ८७.६% राहिला असला तरी तो जुलैच्या ९४.९% वरून थेट खाली आला आहे. दुसरीकडे, SpiceJet चा लोड फॅक्टर ७९.९% आणि IndiGo चा ७९.२% इतका नोंदवला गेला आहे.
SpiceJet समोर वाढती संकटे
विमान सेवांच्या विश्वासार्हतेबाबत नियामक संस्थांची नजर वाढली आहे. SpiceJet ने ऑगस्टमध्ये तब्बल २०.९२% विमाने रद्द केली, जी इतर कंपन्यांच्या तुलनेत खूप जास्त आहेत. याची तुलना करायची झाल्यास, IndiGo चा रद्द होण्याचा दर केवळ ०.३३% तर Akasa Air चा ०.०७% इतका होता.
रद्द झालेल्या फेऱ्यांमागे ५०% पेक्षा जास्त कारणे तांत्रिक बिघाड असल्याचे स्पष्ट झाले आहे, तर २०.४% समस्या व्यवस्थापनातील त्रुटींमुळे उद्भवल्या आहेत. या परिस्थितीमुळे कंपन्यांच्या खर्चात वाढ होण्याची शक्यता आहे, कारण दुरुस्ती आणि देखभालीसाठी अधिक गुंतवणूक करावी लागणार आहे.
उशिरा धावणारी विमाने आणि भविष्यातील आव्हाने
ऑगस्ट २०२६ मध्ये एकूण देशांतर्गत उड्डाणांपैकी १.३९% विमाने दोन तासांपेक्षा जास्त उशिरा धावली. यामध्ये SpiceJet चा विक्रम सर्वाधिक ४८.०५% राहिला आहे. गुंतवणूकदारांसाठी आता ही कंपनी आणि इतर विमान कंपन्या आपले ऑपरेशन्स कसे सुधारतात आणि प्रवाशांचा विश्वास कसा पुन्हा मिळवतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.