विमान वाहतूक क्षेत्रातील तज्ज्ञ संस्था ICRA च्या ताज्या अहवालानुसार, यंदाच्या आर्थिक वर्षात भारतीय विमान कंपन्यांना तब्बल **३८,००० कोटी रुपयांपर्यंतचा** फटका बसू शकतो. इंधनाचे वाढते दर आणि रुपयातील घसरण यामुळे नफ्याचे गणित बिघडले आहे.
भारतीय विमान वाहतूक क्षेत्रासाठी सध्याचा काळ आव्हानात्मक ठरत आहे. क्रेडिट रेटिंग एजन्सी ICRA च्या अंदाजानुसार, या आर्थिक वर्षात क्षेत्राचा एकत्रित निव्वळ तोटा ३६,००० कोटी ते ३८,००० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. मागील वर्षातील २८,००० ते ३०,००० कोटींच्या तोट्याच्या तुलनेत ही स्थिती अधिक चिंताजनक आहे.
तोट्याची मुख्य कारणे:
विमान कंपन्यांसमोर सध्या दुहेरी संकट आहे. एकीकडे Aviation Turbine Fuel (ATF) चे दर चढे आहेत, तर दुसरीकडे डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपया कमकुवत झाला आहे. विमानांचे लीज, इंजिन मेंटेनन्स आणि स्पेअर पार्टससाठी कंपन्यांना डॉलरमध्ये खर्च करावा लागतो, ज्यामुळे त्यांच्यावरील आर्थिक बोजा अनेक पटींनी वाढला आहे.
स्पर्धेचे सावट:
कंपन्या प्रवाशांकडून तिकीट दर वाढवून हा खर्च वसूल करण्याचा प्रयत्न करतात, परंतु भारतीय बाजारपेठ ही 'प्राईस सेन्सेटिव्ह' (Price Sensitive) आहे. तीव्र स्पर्धेमुळे विमान कंपन्या आपल्या वाढीव खर्चाचा संपूर्ण भार प्रवाशांवर टाकू शकत नाहीत, ज्यामुळे नफ्यावर दबाव कायम आहे.
भू-राजकीय तणावाचा फटका:
मध्यपूर्वेतील संघर्षाचा परिणाम जागतिक प्रवासावर झाला आहे. यामुळे विमानांचे मार्ग बदलणे आणि परिचालन खर्चात वाढ होणे अशा समस्या निर्माण झाल्या आहेत. विमान वाहतूक क्षेत्रात फिक्स्ड कॉस्ट (Fixed Costs) खूप जास्त असल्याने, अशा प्रतिकूल परिस्थितीत कंपन्यांना सावरणे कठीण होत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी आता या कंपन्यांचे कर्ज व्यवस्थापन आणि कॅश फ्लो पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. तिमाही निकालांमध्ये सीट कॅपॅसिटी आणि इंधन सरचार्जचे गणित तपासणे आता अनिवार्य झाले आहे.