ऑपरेशनल खर्चाचा बोजा आणि उड्डाणांमध्ये कपात
मध्य पूर्वेकडील तणावामुळे वाढलेल्या खर्चामुळे भारतीय एअरलाईन्सच्या ऑपरेशनल प्लॅन्सवर थेट परिणाम होत आहे. भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे अनेक एअरस्पेस बंद झाले असून, मार्गांमध्ये बदल करावा लागत आहे. यामुळे एअरलाईन्सना जास्त इंधन जाळावे लागत आहे. सध्या इंधनाचा खर्च हा एअरलाईनच्या एकूण ऑपरेशनल खर्चाच्या 25-30% आहे. ब्रेंट क्रूड ऑईलच्या किमती $94.42 प्रति बॅरलवर पोहोचल्या आहेत, ज्या $60-$85 प्रति बॅरलच्या अंदाजित किमतींपेक्षा खूप जास्त आहेत. या अस्थिरतेमुळे 2026 मध्ये इंधनाचा खर्च लक्षणीयरीत्या वाढण्याची शक्यता आहे.
प्रमुख कंपन्यांसमोरील आव्हानं
भारतातील एव्हिएशन मार्केटमध्ये IndiGo चा दबदबा असून, त्यांचा देशांतर्गत मार्केट शेअर 50-63.6% आहे. मात्र, कंपनी 866.5% च्या डेट-टू-इक्विटी रेशो आणि 35-53 च्या पी/ई रेशोमुळे दबावाखाली आहे. Air India Group 15-26.7% मार्केट शेअरसह दुसरी मोठी एअरलाईन म्हणून उदयास येत आहे. SpiceJet मात्र आर्थिक संकटात असून, त्यांचा पी/ई रेशो नकारात्मक (-0.91 ते -2.9) आहे आणि शेअरहोल्डर इक्विटीही मोठी नकारात्मक आहे. ब्रोकरेज फर्म्सच्या मते, SpiceJet च्या शेअरसाठी 'Sell' किंवा 'Hold' करण्याचा सल्ला दिला जात आहे.
संपूर्ण उद्योगावर परिणाम
संपूर्ण भारतीय एव्हिएशन उद्योगाला मोठ्या आर्थिक दबावाचा सामना करावा लागत आहे. ICRA नुसार, FY2026 साठी नेट लॉस ₹17,000-18,000 कोटी पर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे. प्रवासी ट्रॅफिक वाढीचा वेग 0-3% पर्यंत मंदावेल असा अंदाज आहे. यासोबतच, रुपयाच्या घसरणीमुळे परदेशी चलनातील एअरक्राफ्ट लीज आणि इंधनाचे पेमेंट महागले आहे. मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे जागतिक उड्डाण क्षमतेतही घट झाली आहे.
आगामी काळातील चित्र
सध्याची भू-राजकीय परिस्थिती आणि वाढता खर्च लक्षात घेता, SpiceJet सारख्या कंपन्यांसाठी चित्र कठीण दिसत आहे. अनेक विश्लेषकांनी IndiGo चा गोल्डमन सॅक्सने ₹5,200 पर्यंत टार्गेट प्राईस कमी केला आहे. FY2026 मध्ये उद्योगाला होणारा ₹17,000-18,000 कोटींचा नेट लॉस उद्योगातील व्यापक कमकुवतपणा दर्शवतो. जर मध्य पूर्वेकडील संघर्ष लांबला, तर तेलाच्या किमती $75-85/bbl पर्यंत राहू शकतात आणि अधिक उड्डाण कपातीस भाग पाडू शकतात.
IndiGo आणि SpiceJet चे भविष्य
या सर्व आव्हानांनंतरही, IndiGo साठी विश्लेषकांचे दृष्टिकोन सकारात्मक आहेत, सरासरी 12 महिन्यांची टार्गेट प्राईस ₹5,558 ते ₹6,065 पर्यंत आहे. याउलट, SpiceJet साठी टार्गेट प्राईस ₹19-₹62 पर्यंत आहे आणि 'Sell' चा सल्ला दिला जात आहे. येत्या काळात एअरलाईन कंपन्यांसाठी हा कठीण काळ असण्याची शक्यता आहे.