Ministry of Road Transport and Highways लवकरच मल्टी-लेन फ्री फ्लो (MLFF) टोलिंग सिस्टिम लागू करणार आहे. यामुळे वाहनांना टोल नाक्यावर थांबण्याची गरज पडणार नाही, ज्याचा थेट फायदा लॉजिस्टिक्स आणि इंधन बचतीवर होईल.
भारत सरकारने राष्ट्रीय महामार्गांवर फेब्रुवारीपासून 'मल्टी-लेन फ्री फ्लो' (MLFF) टोलिंग सिस्टिम राबवण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्लॅन आखला आहे. या बदलामुळे टोल नाक्यांवर होणारी गर्दी पूर्णपणे संपून प्रवास अधिक गतिमान होईल. सध्याच्या FASTag सिस्टिममध्ये वाहनांना वेग कमी करावा लागतो, मात्र नवीन सिस्टिममुळे वाहने न थांबता हायवेवरून सुसाट जाऊ शकतील.
तंत्रज्ञान कसे काम करेल?
ही सिस्टिम प्रामुख्याने FASTag, ANPR (Automatic Number Plate Recognition) कॅमेरे आणि AI आधारित अॅनालिटिक्सच्या मदतीने चालेल. महामार्गावर ठिकठिकाणी ओव्हरहेड गॅन्ट्री बसवण्यात येतील, ज्या वाहनांचा वेग कमी न होता त्यांची ओळख पटवून थेट खात्यातून टोल कापतील.
तांत्रिक आणि ऑपरेशनल आव्हाने
या बदलामुळे लॉजिस्टिक्सची कार्यक्षमता वाढेल, परंतु काही आव्हानेही आहेत. हायस्पीडवर चालणाऱ्या गाड्यांच्या नंबर प्लेट्स वाचण्यात तांत्रिक त्रुटी आल्यास 'रेव्हेन्यू लीकेज' किंवा चुकीच्या बिलिंगचा धोका असू शकतो. याशिवाय, जुन्या टोल प्लाझाचे रूपांतर हाय-टेक गॅन्ट्रीमध्ये करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात भांडवली गुंतवणूक (Capital Expenditure) लागेल.
भविष्यातील दिशा
NH-48 आणि NH-44 सारख्या मार्गांवर या तंत्रज्ञानाची प्रायोगिक तत्त्वावर चाचणी झाली आहे, ज्यात Jio Payments Bank सारख्या संस्थांनी सहभाग घेतला होता. येणाऱ्या काळात सिस्टिमचे 'अपटाइम' आणि बिलिंगची अचूकता किती राहते, याकडे गुंतवणूकदारांचे आणि लॉजिस्टिक कंपन्यांचे विशेष लक्ष असणार आहे.