IndiGo ची नवी रणनीती
भारताची सर्वात मोठी एअरलाईन IndiGo ची पॅरेंट कंपनी InterGlobe Aviation ने आपल्या आर्थिक धोरणात मोठे बदल केले आहेत. कंपनीने विमाने आणि इंजिन खरेदीसाठी $450 दशलक्ष (अंदाजे ₹3,700 कोटी) इतकी मोठी रक्कम बाजूला ठेवली आहे. या निर्णयामुळे कंपनी आता लीजवर विमाने घेण्याच्या 'सेल-अँड-लीज-बॅक' मॉडेलवर कमी अवलंबून राहील. हा पैसा कंपनीच्या 'InterGlobe Aviation Financial Services IFSC Pvt Ltd' या गिफ्ट सिटीमधील उपकंपनीमार्फत वापरला जाईल, ज्यामुळे विमानांचे थेट मालकी हक्क मिळतील. यामुळे एअरलाईन भाड्याच्या बाजारातील अस्थिरतेपासून स्वतःचे संरक्षण करू शकेल आणि आपल्या ताफ्यावर दीर्घकाळ नियंत्रण ठेवू शकेल.
आर्थिक वास्तव आणि बाजाराचा दबाव
हा बदल अशा वेळी होत आहे जेव्हा IndiGo ला आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. जानेवारी ते मार्च या तिमाहीत कंपनीला ₹2,536 कोटींचा निव्वळ तोटा झाला आहे. मागील वर्षी याच तिमाहीत कंपनीला ₹3,067 कोटींचा नफा झाला होता. महसूल (Revenue) 1% वाढून ₹22,438 कोटी झाला असला तरी, इंधनाव्यतिरिक्त इतर खर्चांमध्ये झालेली वाढ आणि 2% नी घसरलेले उत्पन्न (Yields) यामुळे नफ्यावर परिणाम झाला.
या तिमाहीत कंपनीने आपली क्षमता 3.4% ने वाढवली असली तरी, प्रवाशांची संख्या 1.1% नी कमी होऊन 31.6 दशलक्ष झाली. तसेच, विमानांतील आसनांची टक्केवारी (Seat Occupancy) मागील वर्षीच्या 87.5% वरून 85.8% पर्यंत खाली आली.
गुंतवणुकीतील धोके
गुंतवणूकदार या नव्या धोरणाबद्दल सावध आहेत. स्वतःची विमाने खरेदी केल्याने कंपनीवरील कर्ज वाढेल आणि मोठ्या प्रमाणात पैसा मालमत्तेत अडकून पडेल, ज्याचे मूल्य कालांतराने कमी होते. IndiGo ला आता वाढत्या स्पर्धेला तोंड द्यावे लागणार आहे, विशेषतः Air India Group कडून, जे IndiGo चे मार्केट शेअर कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. याव्यतिरिक्त, इंजिन ग्राउंडिंगमुळे (engine groundings) आलेले ऑपरेशनल प्रॉब्लेम्स आणि डिसेंबर 2025 पर्यंतच्या शेड्युलिंगचे आव्हान कंपनीसमोर अजूनही आहे.
पुढील दिशा
या आव्हानांनंतरही, IndiGo चा देशांतर्गत बाजारात 60% पेक्षा जास्त हिस्सा आहे. कंपनीची सध्याची रणनीती केवळ देशांतर्गत एअरलाईन म्हणून नव्हे, तर जागतिक स्तरावर विस्तार करण्याची आहे. मात्र, शेअर बाजारातील सध्याची कामगिरी निराशाजनक आहे. भविष्यात, स्वतःच्या मालकीच्या विमानांमुळे कंपनीचा प्रति उपलब्ध सीट किलोमीटर खर्च (CASK) कमी होतो का, आणि लीजिंगच्या तात्काळ फायद्यांऐवजी इंधन कार्यक्षमतेत सुधारणा होते का, यावर IndiGo चे यश अवलंबून असेल.
