विमानांचे मार्ग बदलले, खर्चात वाढ
मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे भारतीय विमान कंपन्या IndiGo आणि Air India यांना आपले कामकाजात मोठे बदल करावे लागले आहेत. युरोप, यूके आणि अमेरिकेसारख्या पश्चिम दिशेकडील प्रवासासाठी इराणच्या हवाई क्षेत्रातून उड्डाणे टाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. या बदलामुळे विमानांच्या उड्डाणाचा वेळ १.५ ते ३ तास वाढला आहे. यामुळे प्रति विमान इंधनाचा वापर ५% ते १५% नी वाढण्याची शक्यता आहे. IndiGo सारख्या कंपन्यांसाठी, जेथे ते लीजवर घेतलेल्या ड्रीमलाइनर्सचा वापर करत आहेत, तिथे प्रति उड्डाण इंधनाचा अतिरिक्त खर्च $8,000 ते $25,000 पर्यंत जाऊ शकतो.
IndiGo चे सेवेवर परिणाम
या ऑपरेशनल बदलांचा IndiGo च्या वेळापत्रकावरही परिणाम झाला आहे. कंपनीने १७ फेब्रुवारीपासून कोपनहेगनसाठीची सेवा निलंबित केली आहे. तसेच, दिल्ली-लंडन-हीथ्रो आणि दिल्ली-मँचेस्टर या मार्गांवरील उड्डाणांच्या फेऱ्या कमी केल्या आहेत. IndiGo कडे सध्या सहा वाईड-बॉडी विमाने आहेत, ज्यांच्या कामकाजावर या बदलांचा थेट परिणाम होत आहे. कंपनीने याला 'बाह्य कामकाजविषयक अडचणी' (external operational constraints) असे कारण दिले आहे.
Air India देखील पश्चिम दिशेकडील लांब पल्ल्याच्या उड्डाणांसाठी पर्यायी मार्गांचा वापर करत आहे आणि परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे.
IndiGo चे शेअर आणि मार्केटमधील स्थान
३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी IndiGo (InterGlobe Aviation) चे शेअर्स सुमारे ₹4,940.90 वर ट्रेड करत होते. कंपनीचे मार्केट कॅपिटल (Market Capital) सुमारे ₹1.91 लाख कोटी होते. कंपनीचा ट्रेलिंग १२-महिने पी/ई रेशो (P/E Ratio) 42.3x ते 59.66x च्या दरम्यान आहे. IndiGo ची देशांतर्गत विमान वाहतूक बाजारात सुमारे ६२% मार्केट शेअर आहे.
जागतिक पडसाद आणि भविष्यातील आव्हाने
IndiGo आणि Air India व्यतिरिक्त, Lufthansa, Air France-KLM आणि British Airways सारख्या अनेक आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांनीही मध्यपूर्वेतील अस्थिर भागांमधून मार्गक्रमण टाळण्यासाठी आपले मार्ग बदलले आहेत. यामुळे इराणला हवाई क्षेत्र वापरातून मिळणाऱ्या शुल्कात दररोज सुमारे $2.2 दशलक्ष (Dollar) चे नुकसान होत आहे. यापूर्वी २०२२ मध्ये रशिया-युक्रेन युद्धानंतर हवाई क्षेत्र बंद झाल्यानेही अशाच प्रकारच्या मार्ग बदलांमुळे खर्चात वाढ झाली होती.
अनेक विश्लेषकांनी IndiGo साठी 'स्ट्रॉंग बाय' (Strong Buy) रेटिंग दिली असून, १२ महिन्यांसाठी १७% ते २९% पर्यंत वाढीची अपेक्षा व्यक्त केली आहे. मात्र, काही विश्लेषकांनी कमाईच्या अंदाजात कपात केली आहे आणि व्यवसायात मंदावण्याची शक्यता वर्तवली आहे. वाढता खर्च आणि भू-राजकीय तणावाचा विमान कंपन्यांच्या नफ्यावर दीर्घकाळ परिणाम होण्याची शक्यता आहे.