सरकारी OFS अपयशी, गुंतवणूकदार दूर
सरकारने IRFC मधील आपला हिस्सा कमी करण्यासाठी 'ऑफर फॉर सेल' (OFS) आणला होता, ज्याचा मुख्य उद्देश किमान सार्वजनिक शेअरहोल्डिंग (Minimum Public Shareholding - MPS) नियमांचे पालन करणे हा होता. मात्र, बाजारातील गुंतवणूकदारांचा प्रतिसाद अपेक्षेपेक्षा खूपच कमी राहिला. या OFS मध्ये, सरकार केवळ 1.71% हिस्सा विकू शकले, जे किमान 2% च्या बेस ऑफर साईझपेक्षाही कमी होते. यामुळे सरकारचा कंपनीतील हिस्सा 86.36% वरून सुमारे 84.65% पर्यंत खाली आला आहे. ग्रीन शू पर्यायाचाही वापर न केल्याने बाजारातील मागणी कमी असल्याचे स्पष्ट झाले.
नियम पालनाचे टेन्शन कायम
IRFC ला 25% सार्वजनिक शेअरहोल्डिंगचे MPS नियम पूर्ण करण्यासाठी अजून सुमारे 9.6% हिस्सा विकावा लागणार आहे. ही सततची विक्रीची शक्यता शेअरवर दबाव आणत आहे. OFS साठी ₹104 चा फ्लोअर प्राईस (Floor Price) ठरवला असूनही, गुंतवणूकदारांनी फारसा रस न दाखवल्याने हे स्पष्ट होते की कंपनीच्या व्हॅल्युएशन (Valuation) बद्दल चिंता आहे. तुलनात्मकदृष्ट्या, Power Finance Corporation (PFC) आणि REC Ltd. सारख्या कंपन्यांचे फॉरवर्ड PE रेशो (Forward P/E Ratio) सुमारे 7.4x आणि 5.7x आहे, तर IRFC चा PE रेशो सुमारे 19.3x आहे. IRFC भारतीय रेल्वेसाठी एक महत्त्वाची वित्त पुरवणारी संस्था असली तरी, तिचे व्हॅल्युएशन इतर अनेक वित्तीय कंपन्यांच्या तुलनेत जास्त दिसत आहे.
विश्लेषकांचे मत आणि इतर चिंता
या व्यतिरिक्त, IRFC चा इंटरेस्ट कव्हरेज रेशो (Interest Coverage Ratio) कमी आहे आणि कर्जदारांची संख्या (Debtors) 3,827 दिवसांपर्यंत अधिक आहे, जे काही गुंतवणूकदारांना धोक्याचे वाटू शकते. एका विश्लेषणानुसार, शेअर 'बाय' रेटिंग (Buy Rating) असूनही, इतर वॉल स्ट्रीट विश्लेषकांनी ₹61.2 पर्यंतची मोठी घसरण, म्हणजेच 38% पेक्षा जास्त घट अपेक्षित केली आहे. RSI 26.5 वर असून शेअर ओव्हरसोल्ड (Oversold) स्थितीत आहे, पण OFS च्या निकालांनंतरही खरेदीदार दिसून आले नाहीत.
भविष्यातील दिशा
सध्याच्या OFS आणि MPS च्या अडचणींनंतरही, IRFC चे भविष्य भारतीय रेल्वेच्या पायाभूत सुविधांच्या विकासाशी जोडलेले आहे. रेल्वे विभागातील भांडवली खर्च (Capital Expenditure), विस्तार योजना आणि आधुनिकीकरण प्रकल्पांमुळे कंपनीला दीर्घकाळ फायदा होऊ शकतो. मात्र, गुंतवणूकदार पुढील सरकारी विक्री योजना आणि भविष्यातील OFS किती यशस्वी होतात यावर लक्ष ठेवून असतील. विश्लेषकांची मते विभागलेली आहेत, काही तेजी तर काही मोठी घसरण अपेक्षित करत आहेत.