रिफायनिंगमधील अडचणींमुळे टंचाई वाढणार
सिंगापूरमधून, IATA चे डायरेक्टर जनरल विली वॉल्श यांनी गंभीर इशारा दिला आहे की, जागतिक जेट फ्यूएलचे संकट लगेच कमी होणार नाही. त्यांनी स्पष्ट केले की, हॉर्मुझची सामुद्रधुनी जरी पुन्हा खुली झाली, तरी मध्य पूर्वेतील रिफायनिंग क्षमता पुन्हा पूर्ववत होण्यासाठी 'काही महिने' लागतील. हे महत्त्वाचे आहे कारण क्रूड ऑइलचे शिपमेंट जरी लवकर स्थिर झाले, तरी जेट फ्यूएलसारख्या रिफाइन्ड उत्पादनांना पुन्हा पूर्ववत होण्यासाठी बराच वेळ लागेल.
विमान कंपन्यांना वाढीव खर्चाचा फटका
सध्या जेट फ्यूएलच्या किमती दुप्पट झाल्या आहेत, ज्या क्रूड ऑइलच्या किमतींपेक्षा खूप जास्त आहेत. इंधनाचा खर्च आता विमान कंपन्यांच्या ऑपरेशनल खर्चाच्या सुमारे 27% झाला आहे. या तुटवड्यामुळे विमान कंपन्यांना आधीच फ्लाइट्स कमी कराव्या लागल्या आहेत, महागडे अतिरिक्त इंधन खरेदी करावे लागले आहे आणि उड्डाणांचे मार्ग बदलावे लागले आहेत. युद्धविराम आणि शिपिंग मार्ग पुन्हा उघडण्याच्या आशा असूनही, IATA नुसार पुरवठा सामान्य होण्यास वेळ लागेल.
पुरवठ्याच्या अडचणी असूनही एअरलाइन स्टॉक्समध्ये तेजी
युद्धविराम आणि परिस्थिती पूर्ववत होण्याची आशा असल्याने जगभरातील विमान कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये तेजी पाहायला मिळाली. Qantas Airways चे शेअर्स 9% पेक्षा जास्त वाढले, Air New Zealand मध्ये 4% पेक्षा जास्त, तर हाँगकाँगच्या Cathay Pacific मध्ये 5% वाढ झाली. भारतीय एअरलाइन IndiGo तब्बल 10% पर्यंत वाढले, तर युरोपियन कंपन्या Lufthansa आणि Air France-KLM मध्ये 14% पर्यंतची वाढ दिसून आली. मात्र, विली वॉल्श यांनी कोविड-19 साथीच्या काळातील 95% कपातीशी तुलना करण्यास नकार दिला, आणि सद्यस्थिती कमी गंभीर असल्याचे म्हटले. त्यांनी नमूद केले की 9/11 आणि 2008-09 च्या आर्थिक संकटानंतर रिकव्हरीला चार ते बारा महिने लागले होते.
हळूहळू दिलासा शक्य, पण लगेच नाही
जरी काही आखाती कंपन्यांनी सोडलेल्या जागेवर इतर विमान कंपन्या अंशतः भर भरू शकल्या तरी, पूर्णपणे जागा घेणे शक्य होणार नाही, असे वॉल्श म्हणाले. त्यांनी निदर्शनास आणले की भारत आणि नायजेरियासारखे देश शेवटी त्यांचे रिफायनिंग उत्पादन वाढवू शकतात, ज्यामुळे काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकेल. पण सध्या तरी, जेट फ्यूएलचा पुरवठा दीर्घ कालावधीसाठी मर्यादितच राहील.