AI नाही, सवयी आणि लॉजिस्टिक्सच खरं बलस्थान!
Eternal, जी फूड डिलिव्हरीमधील Zomato आणि क्विक कॉमर्समधील Blinkit ची मुख्य कंपनी आहे, तिने आर्थिक वर्ष 2026 च्या चौथ्या तिमाहीत (Q4 FY26) दमदार कामगिरी केली आहे. कंपनीचा एकत्रित नेट प्रॉफिट मागील वर्षाच्या तुलनेत 346% ने वाढून ₹174 कोटी झाला, तर महसूल 196.5% ने वाढून ₹17,292 कोटी नोंदवला गेला. या मजबूत निकालांनंतर CEO Deepinder Goyal यांनी स्पष्ट केले की, सध्याचे AI चॅट इंटरफेस त्यांच्या व्यवसायासाठी धोकादायक नाहीत, कारण ते "आता तरी खूप दूर आहेत".
ग्राहकांच्या सवयी आणि लॉजिस्टिक्सचे महत्त्व
Goyal यांच्या मते, वारंवार होणाऱ्या व्यवहारांमधील ग्राहकांच्या सवयी आणि कंपनीची मजबूत लॉजिस्टिक्स (Logistics) प्रणाली हेच त्यांचे मोठे स्पर्धक फायदे (Competitive Advantages) आहेत. Google सारख्या कंपन्यांनीही विशिष्ट प्लॅटफॉर्म्सना (Vertical Platforms) विस्थापित करण्यात यश मिळवले नाही, त्याचप्रमाणे व्यापक AI इंटरफेससाठी मेनु ब्राउझ करणे, पर्याय तपासणे किंवा डिलिव्हरी ट्रॅक करणे यांसारखी कामे क्लिष्ट आहेत. 'Zomato' किंवा 'Blinkit' या ब्रँड्सची ग्राहकांच्या मनात असलेली ओळख (mental real estate) नवीन इंटरफेस सहजपणे भेद करू शकत नाहीत. तसेच, AI अन्न ट्रॅफिकमधून पोहोचवू शकत नाही, डार्क स्टोअर्समध्ये माल ठेवू शकत नाही किंवा मोठे कार्यक्रम आयोजित करू शकत नाही, हे त्यांनी अधोरेखित केले. यातून त्यांच्या ऑपरेशनल मोआट (Operational Moat) चे महत्त्व स्पष्ट होते.
प्रतिस्पर्धक AI चा वापर कसा करत आहेत?
Eternal स्वतः अंतर्गत कामांसाठी AI चा मोठ्या प्रमाणावर वापर करते. मागणीचा अंदाज घेणे, रूट ऑप्टिमायझेशन (Route Optimization), सप्लाय चेन मॅनेजमेंट (Supply Chain Management) आणि फसवणूक ओळखणे यासाठी AI चा उपयोग होतो. मात्र, Swiggy, Uber Eats आणि DoorDash सारखे प्रतिस्पर्धक AI थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. Swiggy संभाषणात्मक AI (Conversational AI) आणि जनरेटिव्ह AI (Generative AI) वापरत आहे, तर Uber Eats पर्सनलाइज्ड शिफारशींसाठी (Personalized Recommendations) AI चा वापर करते. DoorDash कर्मचाऱ्यांची उत्पादकता आणि ग्राहक सेवा सुधारण्यासाठी AI चा उपयोग करत आहे.
भविष्यातील वाढीचे लक्ष्य: व्यवहार दुप्पट, EBITDA चे मोठे उद्दिष्ट
FY26 मध्ये Eternal ने $10 बिलियन पेक्षा जास्त वार्षिक व्यवहार (Transactions) पूर्ण केले आहेत आणि पुढील दोन वर्षांत हा आकडा $20 बिलियन पर्यंत दुप्पट करण्याचे त्यांचे लक्ष्य आहे. FY29 पर्यंत $1 बिलियन चा ॲडजस्टेड EBITDA (Adjusted EBITDA) गाठण्याचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट (Ambitious Target) आहे. Blinkit चे अधिग्रहण (Acquisition) या वाढीचे मुख्य कारण ठरले आहे, ज्यामध्ये Q4 FY26 मध्ये क्विक कॉमर्स NOV (New Online Orders) 95.4% ने वाढले आणि 216 नवीन स्टोअर्स जोडले गेले.
धोके: उच्च व्हॅल्युएशन आणि क्विक कॉमर्समधील तीव्र स्पर्धा
या सकारात्मक निकालांनंतरही, Eternal च्या मूल्यांकनाबद्दल (Valuation) आणि क्विक कॉमर्स सेगमेंटमधील नफ्याबद्दल चिंता कायम आहे. मार्केटमध्ये तीव्र स्पर्धा आहे. Blinkit चा मार्केट शेअर सुमारे 46% आहे, त्यानंतर Zepto चा क्रमांक लागतो. यामुळे मार्जिनवर दबाव येत आहे.
विश्लेषकांचे मत: सावध आशावाद
बाजारपेठेतील sentimento (Market Sentiment) सावध परंतु आशावादी आहे. कंपनीचे AI आणि लॉजिस्टिक्सवरील लक्ष, तसेच ग्राहक सवयींचा फायदा तिला बदलत्या डिजिटल कॉमर्स जगात टिकून राहण्यास मदत करेल. मात्र, क्विक कॉमर्स सेगमेंटमध्ये नफा मिळवणे हे कंपनीच्या उच्च मूल्यांकनासाठी महत्त्वाचे ठरेल.
