Cochin Port आता क्रूझ प्रवाशांसाठी एक नवीन AI-आधारित इमिग्रेशन कॉरिडॉर सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. या तंत्रज्ञानामुळे हाताचे ठसे आणि मॅन्युअल पडताळणीची गरज संपणार असून, यामुळे क्रूझ प्रवासाचा अनुभव अधिक वेगवान आणि सुरक्षित होणार आहे.
काय बदलणार आहे?
भारतीय बंदरे आता तंत्रज्ञानाच्या मदतीने कात टाकत आहेत. Indian Ports Association (IPA) च्या पुढाकाराने, Cochin Port वर एक पायलट प्रोजेक्ट सुरू केला जात आहे. आतापर्यंत क्रूझ प्रवाशांना इमिग्रेशनसाठी रांगेत उभे राहून मॅन्युअल फिंगरप्रिंट्स आणि कागदपत्रांची पडताळणी करावी लागायची. मात्र, आता हाय-रिझोल्यूशन कॅमेऱ्यांच्या साहाय्याने प्रवाशांचा चेहरा ओळखून (Facial Recognition) अवघ्या काही सेकंदात इमिग्रेशन पूर्ण केले जाईल.
क्रूझ ऑपरेटर्सना होणार मोठा फायदा
सध्याच्या सिस्टीममुळे जहाजांवरील काही जागा इमिग्रेशन काउंटरसाठी राखून ठेवावी लागते, ज्यामुळे केबिन्सची संख्या कमी होते आणि कामाचा ताण वाढतो. नवीन AI कॉरिडॉरमुळे हे सर्व अडथळे दूर होऊन बंदरांवरील कामकाज जागतिक दर्जाच्या विमानतळांप्रमाणे सुटसुटीत होणार आहे.
'Cruise Bharat Mission' चे लक्ष्य
भारत सरकारचे 'Cruise Bharat Mission' हे क्रूझ प्रवाशांची संख्या FY2029 पर्यंत १० लाख (१ मिलियन) पर्यंत नेण्याचे ध्येय ठेवून आहे. FY26 मध्ये भारतातील बंदरांनी २१२ जहाजांच्या माध्यमातून सुमारे ४.६३ लाख प्रवाशांची हाताळणी केली आहे. यापैकी १० टक्के प्रवासी आंतरराष्ट्रीय होते. आता हे प्रमाण वाढवण्यासाठी पायाभूत सुविधा अधिक सक्षम करणे गरजेचे आहे.
सध्या IPA या प्रकल्पासाठी टेक्नॉलॉजी पार्टनर निवडण्यासाठी निविदा (Tender) काढण्याच्या तयारीत आहे. या प्रकल्पाचा खर्च IPA स्वतःच्या बजेटमधून करणार आहे. जर कोचीमध्ये हा प्रयोग यशस्वी झाला, तर देशातील इतर प्रमुख बंदरांवरही ही AI-आधारित प्रणाली कार्यान्वित केली जाईल.