Blue Dart आणि DTDC सारख्या दिग्गज लॉजिस्टिक कंपन्या आता ग्रामीण भारतात पोहोचण्यासाठी 'India Post' सोबत हातमिळवणी करत आहेत. इंडिया पोस्टच्या **१.६ लाख** पोस्ट ऑफिसचा वापर करून या कंपन्या शेवटच्या टप्प्यापर्यंत (Last-mile delivery) माल पोहोचवणार आहेत.
लॉजिस्टिक क्षेत्रात वेगाने बदल होत असून आता Blue Dart Express, DTDC आणि Flipkart सारख्या मोठ्या कंपन्या ग्रामीण भागातील 'लास्ट-माईल डिलिव्हरी'साठी इंडिया पोस्टच्या १.६ लाख पोस्ट ऑफिसचे जाळे वापरत आहेत. टियर-३ आणि टियर-४ शहरांमध्ये स्वतःचे स्वतंत्र इन्फ्रास्ट्रक्चर उभे करण्याचा खर्च खूप मोठा असतो, त्यामुळे कंपन्यांनी 'ॲसेट-लाईट' (Asset-light) मॉडेलचा मार्ग निवडला आहे.
'ॲसेट-लाईट' विस्ताराची रणनीती
ग्रामीण भागातील दुर्गम गावांपर्यंत पोहोचण्यासाठी स्वतःचे गोदाम आणि कर्मचारी नेमणे हे भांडवलाच्या दृष्टीने खर्चिक आहे. म्हणूनच, ऑक्टोबर २०२६ पासून सुरू झालेल्या या भागीदारीमुळे ब्लू डार्टसारख्या कंपन्यांना कोणताही मोठा भांडवली खर्च न करता आपल्या सेवांचा विस्तार करता येत आहे. यामुळे या कंपन्यांना स्वतःच्या कोअर लॉजिस्टिक ऑपरेशन्सवर अधिक लक्ष केंद्रित करणे सोपे होणार आहे.
आर्थिक परिणाम आणि जोखीम
स्पर्धेच्या काळात प्रॉफिट मार्जिन टिकवून ठेवण्यासाठी हे पाऊल महत्त्वाचे आहे. दुर्गम भागात कर्मचारी आणि सुविधांचा खर्च वाचल्याने कंपन्यांना नक्कीच फायदा होऊ शकतो. मात्र, या मॉडेलमध्ये सेवा दर्जाची मोठी जोखीम आहे. पोस्ट ऑफिसच्या डिलिव्हरीची गती किंवा हाताळणी खासगी कुरियर कंपनीच्या अपेक्षेप्रमाणे नसेल, तर ब्रँडच्या प्रतिमेला फटका बसू शकतो.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
येणाऱ्या काही तिमाहींमध्ये या भागीदारीचा ब्लू डार्टच्या मार्जिनवर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. इन्फ्रास्ट्रक्चरचा खर्च वाचला असला तरी, इंडिया पोस्टला दिल्या जाणाऱ्या शुल्काचा (Fees) नफ्यावर होणारा परिणाम आणि ग्रामीण भागातील 'डिलिव्हरी सक्सेस रेट' याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष असणे आवश्यक आहे.
