बंगळूर मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन (BMRCL) ला वारंवार होणाऱ्या तांत्रिक बिघाडांची सखोल चौकशी करण्याचे आदेश चीफ कमिश्नर ऑफ मेट्रो रेल्वे सेफ्टी (CMRS) यांनी दिले आहेत. खासदारांनी केलेल्या तक्रारीनंतर हा निर्णय घेण्यात आला आहे, ज्यात जानेवारी २०२४ पासून सुमारे २० तांत्रिक बिघाडांचा उल्लेख आहे. या तपासात मेट्रो नेटवर्कमधील, विशेषतः पर्पल लाईनवरील, देखभाल-दुरुस्तीतील त्रुटींवर लक्ष केंद्रित केले जाईल.
काय घडले?
चीफ कमिश्नर ऑफ मेट्रो रेल्वे सेफ्टी (CMRS), जनक कुमार गर्ग यांनी बंगळूर मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (BMRCL) ला मेट्रो सेवेतील वारंवार होणाऱ्या व्यत्ययांची सर्वसमावेशक चौकशी करण्याचे निर्देश दिले आहेत. बंगळूर दक्षिणचे खासदार तेजस्वी सूर्या यांनी केलेल्या तक्रारीनंतर ही नियामक कारवाई करण्यात आली आहे. या तक्रारीत वारंवार होणाऱ्या तांत्रिक बिघाडांकडे लक्ष वेधण्यात आले होते. CMRS ने BMRCL ला गेल्या तीन वर्षांतील या कार्यक्षम त्रुटी दूर करण्यासाठी उचललेल्या प्रतिबंधात्मक उपायांचा तपशीलवार अहवाल सादर करण्यास सांगितले आहे.
ही नियामक कारवाई २३ जून रोजी झालेल्या एका मोठ्या घटनेनंतर झाली, जिथे करंट कलेक्टर डिव्हाइस (CCD) मधील बिघाडामुळे हजारो प्रवासी ताटकळले होते. यासारख्या घटनांमुळे नम्मा मेट्रो नेटवर्कची एकूण देखभाल आणि कार्यान्वयन सज्जता यावर चिंता व्यक्त केली जात आहे.
पायाभूत सुविधांच्या विश्वासार्हतेसाठी हे महत्त्वाचे का आहे?
BMRCL ही एक सरकारी मालकीची कंपनी असून ती सार्वजनिकरित्या सूचीबद्ध नाही. असे असले तरी, बंगळूरच्या आर्थिक स्थिरतेसाठी मेट्रो प्रणालीची विश्वासार्हता अत्यंत महत्त्वाची आहे. हे शहर तंत्रज्ञान आणि व्यवसाय सेवांचे एक प्रमुख जागतिक केंद्र आहे. जेव्हा सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेत वारंवार बिघाड होतात, तेव्हा त्याचा हजारो कर्मचाऱ्यांच्या दैनंदिन प्रवासावर परिणाम होतो, ज्यामुळे उत्पादनक्षमता आणि लॉजिस्टिक्सवर परिणाम होऊ शकतो.
सार्वजनिक सुरक्षितता धोक्यात येऊ नये यासाठी नियामक अशा प्रकरणांमध्ये हस्तक्षेप करतात. सर्वसमावेशक ऑडिटची मागणी सूचित करते की सध्याची देखभाल चक्र नेटवर्कच्या वाढत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी पुरेशी नाहीत. नागरिक आणि व्यवसायांसाठी, शहराच्या विकासाला पाठिंबा देण्यासाठी एक स्थिर वाहतूक प्रणाली आवश्यक आहे.
तक्रारीचा तपशील
सुरक्षा आयुक्तांना पाठवलेल्या पत्रात, खासदार तेजस्वी सूर्या यांनी जानेवारी २०२४ पासून नोंदवलेल्या जवळपास २० हून अधिक बिघाडांचा उल्लेख केला. तक्रारीत विशेषतः पर्पल लाईनवर वारंवार तांत्रिक समस्या येत असल्याचे नमूद केले आहे. केवळ यांत्रिक बिघाडच नव्हे, तर सिग्नलिंग सिस्टम, तिकीट प्रक्रिया आणि ट्रॅकच्या अखंडतेमध्येही समस्या येत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
या चिंता केवळ किरकोळ तांत्रिक दोष म्हणून नाही, तर BMRCL च्या कार्यप्रणालीतील संभाव्य संरचनात्मक कमकुवतपणाची लक्षणे म्हणून मांडल्या गेल्या आहेत. मेट्रो ऑपरेटर प्रमाणित सुरक्षा नियमांचे पालन करत आहे का आणि वारंवार होणारे बिघाड टाळण्यासाठी सध्याचे देखभाल बजेट प्रभावीपणे वापरले जात आहे का, हे तपासण्यासाठी हे ऑडिट मागितले आहे.
मेट्रोसाठी पुढील पाऊले काय?
BMRCL वर आता आपल्या स्वतःच्या कार्यप्रणाली आणि देखभाल प्रणालींचे सखोल ऑडिट करण्याची जबाबदारी आहे. यातून प्राप्त झालेला अहवाल CMRS च्या पुनरावलोकनासाठी सादर करणे आवश्यक आहे. पुढील महत्त्वाच्या चरणांमध्ये या अहवालाचे मूल्यांकन करणे समाविष्ट आहे, जेणेकरून ऑपरेटरला देखभाल वेळापत्रकात बदल करण्याची, जुने हार्डवेअर अपग्रेड करण्याची किंवा त्यांच्या तांत्रिक प्रतिसाद टीमची क्षमता सुधारण्याची गरज आहे का हे पाहिले जाईल.
नागरिकांसाठी, या तपास उपायांमुळे सेवा व्यत्ययांमध्ये लक्षणीय घट होते की नाही हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. सादर केलेल्या अहवालाच्या गुणवत्तेवर आणि BMRCL आवश्यक सुरक्षा सुधारणा किती लवकर लागू करते यावर भविष्यातील नियामक कृती अवलंबून राहू शकते.