SIA च्या नफ्यावर Air India च्या तोट्याचा परिणाम
एअर इंडियाने आर्थिक वर्ष 2025-26 (FY26) मध्ये तब्बल ₹25,606 कोटींचा विक्रमी तोटा नोंदवला आहे. या तोट्याचा थेट परिणाम Singapore Airlines (SIA) च्या आर्थिक कामगिरीवर झाला असून, कंपनीच्या निव्वळ नफ्यात 57% ची मोठी घट झाली आहे. विशेष म्हणजे, Vistara सोबत विलीनीकरणानंतरच्या एअर इंडियाच्या पहिल्या पूर्ण वर्षात हा तोटा नोंदवला गेला आहे.
SIA चा नफा आणि गुंतवणूकदारांचा विश्वास
या वर्षी SIA ने S$1.18 अब्ज निव्वळ नफा नोंदवला, जो मागील वर्षीच्या S$2.78 अब्ज च्या तुलनेत खूपच कमी आहे. एअर इंडियाच्या तोट्यामुळे SIA ला S$945.2 दशलक्ष इतके मोठे नुकसान झाले. या मोठ्या आर्थिक धक्क्यानंतरही, SIA चे मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे SGD 20.27 अब्ज आहे. बाजारातील विश्लेषकांचे SIA साठी रेटिंग बहुतांश 'होल्ड' (Hold) आहे, ज्यामध्ये प्राइस टार्गेट (Price Target) S$6.50 ते S$7.07 च्या दरम्यान आहे. यावरून SIA च्या एकूण धोरणांवर गुंतवणूकदारांचा विश्वास कायम असल्याचे दिसून येते.
भारतीय मार्केटमधील स्पर्धेत कोण पुढे?
भारतातील विमान वाहतूक क्षेत्र अत्यंत स्पर्धात्मक आहे. IndiGo, जी मे 2026 पर्यंत 52% पेक्षा जास्त मार्केट शेअरवर राज्य करते, तिने Q3 FY26 मध्ये ₹549.8 कोटींचा नफा नोंदवला. हा नफा मागील वर्षाच्या तुलनेत 77% कमी असला तरी, IndiGo नफ्यात आहे. IndiGo ची मोठी फ्लीट (Fleet) आणि आंतरराष्ट्रीय मार्गांमुळे त्यांना रुपयाच्या अवमूल्यनाचा सामना करण्यास मदत होते. SpiceJet ने Q3 FY26 मध्ये 77% महसूल वाढ दर्शविली, परंतु मागील तोटे आणि नकारात्मक वर्किंग कॅपिटलमुळे (Working Capital) कंपनीच्या आर्थिक स्थिरतेवर प्रश्नचिन्ह आहे.
एअर इंडियासमोरील बाह्य दबाव
एअर इंडियाच्या ऑपरेशनमध्ये अनेक मोठे अडथळे आहेत. एप्रिल 2025 पासून बंद असलेला पाकिस्तानी हवाई मार्ग, ज्यामुळे भारतीय विमान कंपन्यांना लांबचे आणि इंधन-महागडे मार्ग निवडावे लागत आहेत. यामुळे उत्तर अमेरिकेच्या मार्गांवर सर्वाधिक परिणाम झाला आहे. या भू-राजकीय समस्येमुळे भारतीय कंपन्यांना अब्जावधी रुपयांचे नुकसान झाल्याचा अंदाज आहे. यासोबतच, मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे जागतिक इंधन दरांमध्ये झालेली वाढ आणि मे 2026 पर्यंत USD च्या तुलनेत 95.8900 पर्यंत घसरलेला भारतीय रुपया, यामुळे लीज (Lease) आणि देखभालीचा खर्च वाढला आहे. जागतिक पुरवठा साखळीतील (Supply Chain) समस्यांमुळे विमानांच्या डिलिव्हरीला (Delivery) विलंब होत आहे, ज्यामुळे क्षमता वाढीवर मर्यादा येत आहेत.
'Flight 171' दुर्घटनेचा परिणाम
जून 2025 मध्ये झालेल्या 'Flight 171' या विमानाची भीषण दुर्घटना, ज्यात 260 लोकांचा मृत्यू झाला होता, यामुळे नियामक देखरेख (Regulatory Oversight) वाढली आहे, सुरक्षा तपासण्या कडक झाल्या आहेत आणि आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे कमी करावी लागली आहेत.
स्ट्रक्चरल (Structural) कमकुवतपणा समोर
Vistara चे विलीनीकरण एअर इंडियाच्या स्ट्रक्चरल समस्यांना अधिक वाढवणारे ठरले आहे. जून 2025 मधील 'Flight 171' च्या दुर्घटनेचे कारण अजूनही तपासले जात आहे, पण प्राथमिक अहवालांनुसार उड्डाणानंतर फ्युएल कंट्रोल स्विचेस (Fuel Control Switches) 'CUTOFF' स्थितीत हलवले गेले होते. मानवी चूक की इलेक्ट्रिकल समस्या, हे स्पष्ट नाही. यामुळे कंपनीच्या प्रतिमेला धक्का बसला आहे.
भविष्यातील वाढीची शक्यता
सध्याच्या आर्थिक दबावांना न जुमानता, Singapore Airlines आणि Tata Sons हे एअर इंडियाच्या दीर्घकालीन पुनरुज्जीवनासाठी (Turnaround) वचनबद्ध आहेत. भारतीय विमान वाहतूक बाजार वेगाने वाढत आहे आणि 2026 पर्यंत जगातील तिसरा सर्वात मोठा बाजार बनण्याची अपेक्षा आहे. एअर इंडिया आपल्या वाढलेल्या फ्लीट आणि मार्गांचा वापर करण्याचा मानस ठेवत आहे, ज्यात युरोपला मुख्य आंतरराष्ट्रीय केंद्र म्हणून पाहिले जात आहे. मात्र, एअर इंडियाला भू-राजकीय मुद्दे, रुपयातील चढ-उतार, विलीनीकरणातील गुंतागुंती आणि नियामक देखरेख यांसारख्या अनेक आव्हानांवर मात करावी लागणार आहे.